ท่านผู้อ่านอาจจะงงนะครับ ว่าทำไมหัวข้อบทความผมในวันนี้จึงเป็นเรื่องของ Gutenberg vs. Zuckerberg แต่บางท่านอาจจะพอจำได้ว่า Johannes Gutenberg ชาวเยอรมันเป็นผู้ที่ประดิษฐ์แท่นพิมพ์แบบเคลื่อนที่ได้ และทำให้เกิดการพัฒนาในด้านการพิมพ์ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของพัฒนาการที่สำคัญหลายประการของมนุษย์เรา
สำหรับกรณีของ Facebook และ Social Media ยังไม่อาจจะพิสูจน์ได้นะครับว่าจะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อมนุษยชาติได้เท่ากับ Gutenberg และแท่นพิมพ์ของเขาหรือไม่ แต่ผมมองความเหมือนกันระหว่าง Social Media กับแท่นพิมพ์ของ Gutenberg ในประเด็นที่ว่าทั้งสองเรื่องทำให้คนมีสิทธิ์มีเสียง สามารถจะแสดงความคิดเห็นต่างๆ มากกว่าในอดีต อย่างสมัยก่อนมีการผลิตแท่นพิมพ์ ความคิดเห็นในเรื่องต่างๆ มักได้มาจากวัด วัง หรือศาสนจักร แต่พอมีการคิดค้นแท่นพิมพ์ ทุกๆ คนก็แสดงสิทธิ์และเสียงกันได้มากขึ้น
ในกรณีของ Facebook และ Social Media ทั้งหลายก็เช่นเดียวกันครับ ถึงแม้อินเตอร์เน็ตจะเป็นสื่อปฎิวัติโลก แต่ในอดีตผู้ที่มีสิทธิ์มีเสียงก็มักเป็นบรรดาเจ้าของเว็บ หรือเว็บมาสเตอร์ต่างๆ แต่พอเทคโนโลยีอินเตอร์เน็ตพัฒนาเป็นระบบ 2.0 และเมื่อกลายมาเป็น Social Media ยิ่งทำให้ทุกคนสามารถแสดงความมีสิทธิ์มีเสียงโดยการแสดงความคิดเห็นต่างๆ มากขึ้นอีก ถ้าย้อนเปรียบเทียบสมัย Gutenberg ทุกคนมีสิทธิ์จะเป็นเจ้าของเนื้อหามากขึ้นโดยเผยแพร่ความคิดเห็น หรือความรู้สึกของตนเองไปยังผู้อ่านซึ่งมีจำนวนมากนั่นเอง
อาจจะพอฝืนใจกล่าวว่าสถานการณ์จาก Social Media ในปัจจุบัน มีส่วนที่ใกล้เคียงกับช่วงสมัย Gutenberg บ้าง แต่คงต้องดูกันต่อไปยาวๆ นะครับ ว่า Social Media จะมีอิทธิพลต่อมนุษย์ชาติได้มากเท่ากับแท่นพิมพ์ของ Gutenberg หรือไม่