ผู้ที่เกิดวันอาทิตย์

ไพ่เด่นในสัปดาห์ The Emperor การขึ้นสู่ตำแหน่งสูง ได้รับมอบหมายบทบาทสำคัญ เป็นผู้ควบคุมโครงการ หรืองานระดับนโยบาย ในด้านการงานถือว่ามีความมั่นคงสูง แต่ก็ระวังเกมการเมืองในสำนักงาน อาจเกี่ยวพันกับผู้มีอำนาจ

ไพ่แนะแนวทาง The Hermit ในบางสถานการณ์ คุณอาจจำเป็นปลีกตัวออกมา หรือแสวงหาความสงบชั่วขณะ เพื่อตรวจทานเส้นทางที่ตัวเองต้องการ หากต้องตกอยู่ในความเงียบเหงา ห่างไกล ใช้เวลาเหล่านั้นให้เป็นประโยชน์ที่สุด

ผู้ที่เกิดวันจันทร์

ไพ่เด่นในสัปดาห์ The Sun ความเบิกบาน ความรื่นเริง ได้รับชื่อเสียงเกียรติยศ หรือสิ่งที่ทำให้หัวใจพองฟูอย่างใดอย่างหนึ่ง เด่นในเรื่องการเงิน ความสัมพันธ์ อาจได้ข่าวดีเกี่ยวกับบุตรหลานบริวาร ได้เครื่องประดับที่มีมูลค่า คิดหวังสิ่งใดได้สมปรารถนา

ไพ่แนะแนวทาง Judgement จะมีจังหวะดี ๆ ที่ให้คุณฟังสัญญาณบางอย่าง เพื่อแก้ไขสิ่งที่ผิดพลาดมาในอดีต ได้โอกาสพลิกฟื้นสถานการณ์ ได้รับความเมตตาจากผู้มีอำนาจให้เริ่มต้นใหม่อีกครั้ง

ผู้ที่เกิดวันอังคาร

ไพ่เด่นในสัปดาห์ Queen of Pentacles การเงินที่ดี เงินก้อนใหญ่ การบริหารจัดการสินทรัพย์ด้วยความละเอียดรอบคอบ ได้รับความไว้วางใจให้ถือเงิน หรือดูแลโครงการใหญ่ ๆ ในบางคนแสดงถึงแรงหนุนที่มั่งคั่ง โอกาสทางธุรกิจที่ไม่ธรรมดา รวมถึงการร่วมงานกับผู้หญิงเก่ง

ไพ่แนะแนวทาง Nine of Pentacles การเงินคุณเด่นจริง ๆ ค่ะ และยังขึ้นไพ่ที่สอดคล้องกันอีกด้วย ให้จับตาผู้หญิงเก่ง ผู้หญิงที่ดูแลการเงินในโครงการใหญ่ หรืออาจเป็นคุณเองที่ได้ใช้ศักยภาพเต็มที่

ผู้ที่เกิดวันพุธ

ไพ่เด่นในสัปดาห์ Seven of Pentacles ยังต้องเหน็ดเหนื่อยไปอีกสักพักใหญ่ งานเสร็จไปแล้วระดับหนึ่ง หรือสั่งสมประสบการณ์ เงินเก็บเงินออม ได้ทุนมาจำนวนหนึ่ง แต่ก็ยังไม่พอในเวลานี้ อีกนัยหนึ่งหมายถึงความขยันอดทน เพื่ออนาคตไปข้างหน้า

ไพ่แนะแนวทาง Two of Wands มีคำแนะนำให้คุณมองหาเพื่อนคู่คิดมิตรคู่ใจ หรือคนเข้ามาเสริมทีมทำงาน เน้นที่บุคคลใกล้ชิด มีความสอดคล้องกันมาก ๆ จะเป็นแรงหนุนให้สิ่งที่ทำมั่นคงมากกว่าเดิม เป็นช่วงไม่เหมาะนัก หากต้องทำอะไรตามลำพัง

ผู้ที่เกิดวันพฤหัสบดี

ไพ่เด่นในสัปดาห์ The Hanged Man อาจเจอปัญหาเรื่องคาราคาซัง ความทุกข์ชนิดหวานอมขมกลืน ต้องยอมรับเงื่อนไขที่ไม่พึงใจ เสียสละ หรือจำใจตกในสถานการณ์ลำบากใจ แต่ในบางคนแสดงถึงการตัดใจ หรือตัดขาดความสะดวกสบายหลายอย่าง เลือกทางที่ขรุขระด้วยความเต็มใจ

ไพ่แนะแนวทาง Five of Swords มีคำแนะนำเกี่ยวกับการ “ถอย” ค่ะ หรือสละอาวุธชั่วคราว ศึกใดก็ตามที่คุณมองเห็นความพ่ายแพ้รำไร ให้ชิงถอนตัวก่อนจะสูญเสียไปมากกว่านี้ อีกนัยหมายถึงการตั้งหลัก การสงบศึก การยอมแพ้เฉพาะหน้า (ค่อยกลับมาเอาคืนภายหลัง)

ผู้ที่เกิดวันศุกร์

ไพ่เด่นในสัปดาห์ Seven of Swords มักเกี่ยวข้องกับเรื่องลับลวงพรางอย่างใดอย่างหนึ่ง จะเป็นการเงิน การงาน หรือความสัมพันธ์ก็ได้ หมายถึงการซุกซ่อน การหลบหนี ให้ระมัดระวังเรื่องทรัพย์สินสูญหายด้วยค่ะ รวมถึงปัญหาจากเรื่องลับ ๆ ที่ความแตกขึ้นมา

ไพ่แนะแนวทาง Ace of Cups อย่างไรก็ดี ไม่ว่าเจอปัญหาเรื่องใด คุณจะกลับมาสู่ความสุข ความสะดวกสบาย ได้รับการเติมเต็มจิตใจ มีแนวโน้มที่ดีในเรื่องความรัก หากเป็นธุรกิจเกี่ยวข้องกับอาหารและเครื่องดื่ม เป็นเวลาเริ่มต้นที่ดี

ผู้ที่เกิดวันเสาร์

ไพ่เด่นในสัปดาห์ Six of Swords ปัญหากำลังคลี่คลายออกไปช้า ๆ ค่ะ หากก่อนหน้านี้มีความยุ่งยาก หรือเรื่องทุกข์ร้อนใด ๆ กาลเวลากำลังช่วยคุณคลี่เชือกที่พันกัน

ยุ่งเหยิง แต่ก็เป็นสิ่งที่ต้องทำใจด้วยว่า เร่งรัดมากกว่านี้ไม่ได้จริง ๆ

ไพ่แนะแนวทาง Six of Pentacles ในหลาย ๆ เรื่อง คุณจะเหมือนคนที่เพิ่งผ่านช่วงแย่ ๆ หรือหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญมา ตอนนี้เริ่มพลิกฟื้นสู่ด้านที่ดีอีกครั้ง หากมีปัญหาการเงิน จะมีผู้ยื่นมือเข้ามาช่วย หากต้องการขอเครดิต ขออนุมัติรายการต่าง ๆ จะเป็นจังหวะที่ดี

ผมเห็นด้วยกับการที่คนไทยได้แสดงออกทางการเมืองตามระบอบประชาธิปไตย

ด้วยเชื่อว่าการที่คุณจะแสดงออกอะไรต่ออะไรออกมาได้นั้นต้องผ่านการเรียนรู้มาระดับหนึ่ง ซึ่งแรก ๆ ย่อมถูกบ้างผิดบ้าง

แต่การเรียนรู้เหล่านี้จะทำให้เราได้ซึมลึกและเข้าใจระบอบประชาธิปไตยมากขึ้น เพราะต้องยอมรับว่าระบอบประชาธิปไตยมาจากชาติตะวันตก เมื่อมาปรับใช้ในเมืองไทย ย่อมแตกต่างกันในเรื่องปลีกย่อย

หลายครั้งที่ผมเขียนเรื่องต่อต้านการคอร์รัปชั่นของนักการเมือง เขียนเรื่องสะท้อนความไม่ชอบธรรม ความไม่ยุติธรรมในสังคม บางทีก็เหมือนโยนหินลงกลางทะเล แต่อย่างน้อยก็ได้แสดงออก

ผมไม่ค่อยเชื่อว่าสังคมของเราหรือสังคมไหนในโลกนี้จะมีความยุติธรรมทุกกระเบียดนิ้ว มันมักมีเรื่องแบบว่าพวกใครพวกมันให้เห็นกันอยู่บ่อย ๆ ขึ้นอยู่กับผู้เกี่ยวข้องกับความยุติธรรมนั้นจะใฝ่ดีหรือใฝ่ร้ายกับใคร

ผมเคยไปติดต่อในสถานที่ราชการแห่งหนึ่ง เขาก็ทำงานกันตามปกติ แต่พอนักการเมืองไปถึงสถานที่นั้น ๆ กลับวุ่นวาย ลุกลี้ลุกลน

ทำให้บางทีก็นึกถึงคำพูดของ อัลแบร์ กามูส์ นักเขียนโนเบลคนหนึ่งที่พูดไว้ว่า “ผมรักแม่มากกว่าความยุติธรรม”

เช่นเดียวกับผมก็เชื่อว่า คงไม่มีรัฐธรรมนูญฉบับไหนหรอกที่ดีที่สุด มันปรับเปลี่ยน เปลี่ยนแปลงไปตามความปรารถนาของผู้คนในสังคมนั้น

ผมจึงไม่ค่อยให้ความสำคัญเรื่องแก้รัฐธรรมนูญโดยไม่มีเรื่องชาวบ้านมาเกี่ยวข้องมากนัก เพราะหากจะให้นักการเมืองแก้ก็แก้กันกลับไปกลับมาโดยมักตั้งธงว่าพวกตัวเองต้องได้ประโยชน์มากกว่าจะแก้เพื่อพัฒนาระบอบประชาธิปไตย หรือเพื่อคนทั้งประเทศ

ทุกวันนี้ก็เห็น ๆ กันอยู่ เรื่องที่นักการเมืองเสนอให้แก้ไขไม่ได้เกี่ยวกับปัญหาความเหลื่อมล้ำ เรื่องการกระจายความสุขให้ทั่วถึงของคนในชาติ

ผมว่าการจะพัฒนาประชาธิปไตยในบ้านเรานั้นจำเป็นที่ชาวบ้านทั่วไปต้องเรียนรู้แล้วสะท้อนความรู้สึกนึกคิดออกมา เสียงสะท้อนแบบนี้น่าฟังกว่าเสียงตะโกนของนักการเมืองที่มักลืมตัวใส่ร้ายก่นด่าคนอื่นโดยลืมตัวไปว่าตัวเองก็เป็นแบบนั้น

อีกเรื่องหนึ่งที่น่าจะอยู่ในแนวทางเดียวกัน คือเรื่องที่หลายคนหงุดหงิดที่มีคนพูดว่าคนไทยอ่านหนังสือน้อย เรียนรู้น้อย หนักไปทางบันเทิงหรือเล่นเกม เยาวชนของเราตอนนี้สู้เวียดนามไม่ได้แล้ว

ความหงุดหงิดอย่างเดียวก็แก้ไขปัญหาไม่ได้ มันต้องเดินหน้าแก้ไขอย่างมีแบบแผนที่ดี ผมเห็นด้วยที่รัฐบาลกำหนดให้ 10 ปีนี้เป็นทศวรรษแห่งการอ่าน แต่รัฐบาลก็ต้องมียุทธศาสตร์ที่ชัดเจนเพื่อปลุกให้คนไทยสนใจการอ่านกันอย่างกว้างขวาง ซึ่งหากจำเป็นต้องเอากลยุทธ์ทางการตลาดมาใช้ก็ต้องทำ

เช่นเดียวกับการอ่าน การทำความเข้าใจ การเรียนรู้ทางการเมืองตามระบอบประชาธิปไตยสามารถสะท้อนออกมาด้วยการเขียน ซึ่งตอนนี้ หากใครสนใจจะแสดงออกทางการเมืองโดยการเขียน ขอเสนอแนะว่าลองเขียนเรื่องสั้นและบทกวีร่วมโครงการ “เรื่องสั้นและบทกวีการเมือง พานแว่นฟ้า” ซึ่งสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรร่วมกับสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทยจัดมา 8 ครั้ง หรือ 8 ปีแล้ว

แม้ที่ผ่านมานี้รางวัลนี้จะเคยล้มลุกคลุกคลานบ้างเพราะมีนักการเมืองล้วงลูกบ้าง แต่ปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ขึ้นตามลำดับ ในการส่งเสริมให้ประชาชนใช้เสรีภาพทางการเมือง โดยใช้ศิลปะถ่ายทอดความรู้สึกสะท้อนภาพการเมืองและสังคมหรือจินตนาการถึงการเมืองและสังคมที่ต้องการออกมา

ส่วนคณะกรรมการตัดสินรางวัล ก็เป็นผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความหลากหลายทางความคิด เช่น นาง ชมัยภร บางคมบาง นายกสมาคมนักเขียนฯ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ กวีซีไรต์ วัฒน์ วรรลยางกูร นักเขียนชื่อดัง นรีภพ สวัสดิรักษ์ บ.ก.นิตยสารสกุลไทย เป็นต้น

ทั้งยังให้ค่าน้ำหมึก ค่าความคิด ค่าการเรียนรู้ สมค่า โดยรางวัลชนะเลิศนั้นได้เงินถึง 5 หมื่นบาท รองชนะเลิศได้ 3 หมื่นบาท และรางวัลชมเชย 1 หมื่นบาท

จริง ๆ แล้วเงินรางวัลอาจจะไม่ใช่สิ่งสำคัญมากมายนัก แต่สิ่งที่ท่านสะท้อนออกไปนั้นจะนำไปรวมเป็นเล่มแจกจ่ายไปยังโรงเรียน สถานศึกษา หน่วยราชการต่าง ๆ เพื่อกระตุ้นให้พวกเขาทำความเข้าใจ เรียนรู้ และพัฒนาความคิดทางประชาธิปไตยได้ทางหนึ่ง

นอกจากจะส่งเสริมให้ท่านอ่าน เรียนรู้ อย่างมีคุณภาพแล้วยังช่วยฝึกฝนการเขียนของท่านได้อีกทางหนึ่ง

นี่เป็นแนวทางแสดงออกตามระบอบประชาธิปไตยด้วยความสงบจริง ๆ

โดย จรัญ ยั่งยืน

ผมอ่านบทอภิปรายของท่านอาจารย์สุรพล นิติไกรพจน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในหัวข้อ “แนวทางการปฏิรูปประเทศไทย” ที่มหาวิทยาลัยรังสิต เมื่อวันที่ 25 มกราคม 2553 แล้วยินดียิ่งที่พบว่าเรามีความเห็นตรงกันในเรื่องเกี่ยวกับคุณลักษณะที่สำคัญของความเป็นนักวิชาการ นั้นคือความคงเส้นคงวา (consistency) อาจารย์คงยอมรับอย่างสุดจิตสุดใจว่า หากนักวิชาการคนใดปราศจากคุณสมบัติข้อนี้แล้วย่อมไม่สามารถนับได้ว่าเขาคนนั้น ๆ เป็นนักวิชาการได้อีกต่อไป คุณสมบัติข้อนี้สำคัญมากจนกระทั่งอาจเทียบได้ว่ามันคือพรหมจรรยาของความเป็นนักวิชาการ ดุจเดียวกับการละเว้นการเสพเมถุนของนักบวช ดังนั้นการขาดซึ่งพรหมจรรย์แห่งความคงเส้นคงวาของนักวิชาการแล้ว ก็ย่อมเปรียบเสมือนนักบวชทุศีล

ความยึดมั่นในคุณธรรมว่าด้วยความคงเส้นคงวาของท่านปรากฏอย่างชัดแจ้งในบทอภิปรายข้างต้น เมื่อท่านกล่าวย้อนผู้กล่าวหาว่า ความเป็นไปทางการเมืองในปัจจุบันนั้นเต็มไปด้วยความไม่คงเส้นคงวา (สองมาตรฐาน) ท่านกล่าวว่า “คราวนี้มาถึงเรื่องรัฐธรรมนูญ พูดกันมากว่าประเทศประชาธิปไตยไม่ยอมรัฐประหาร ผมถามว่าคนที่บอกว่ารัฐธรรมนูญ 2550 มาจากการทำรัฐประหารของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.) แล้วรัฐธรรมนูญ 2540 ไม่ได้มาจากคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) ที่มีการปฏิวัติยึดอำนาจรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ เมื่อปี 2534 หรือ”

และกล่าวต่อไปว่า “ผมถามท่านที่บอกว่ามีความคิดเป็นประชาธิปไตย ไม่ยอมรับอำนาจทหารที่มาจากการทำรัฐประหาร ถ้าไม่ยอมรับรัฐประหาร ผมถามว่าเราจะยอมรับการเปลี่ยนแปลงการปกครองปี พ.ศ. 2475 หรือไม่ นั้นไปเอาพระราชอำนาจมาจากองค์พระประมุขของประเทศมาเลยนะ” รวมทั้งอภิปรายต่อว่า “ในเรื่องการชุมนุมทางการเมืองก็เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องปิดสนามบินหรือปิดถนนในกรุงเทพฯ อัยการไม่มีทางสั่งเป็นอย่างอื่นได้ คืออัยการต้องสั่งฟ้องทั้งเสื้อเหลือง เสื้อแดง แล้วให้คนเหล่านั้นไปต่อสู้คดีกันในศาล ซึ่งผมว่าเป็นทางเดียวเท่านั้น ดังนั้นเรื่องนี้ก็ไม่มีสองมาตรฐานขึ้นอยู่กับว่าอัยการจะสั่งฟ้องช้าหรือเร็วเท่านั้น”

ความยึดมั่นในคุณธรรมข้อนี้ของท่านอธิการบดีคนปัจจุบันของธรรมศาสตร์นั้น ปรากฏมาช้านานแล้ว ดังเช่นที่ท่านเคยให้สัมภาษณ์กับหนังสือสารคดีเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548 ท่านวิจารณ์ความไม่คงเส้นคงวาในการใช้กฎหมายของรัฐบาลทักษิณไว้ว่า “ถ้าเราเชื่อในเรื่องอำนาจ แล้วใช้อำนาจนั้นไปทำลายกฎเกณฑ์ทางกฎหมาย กฎเกณฑ์ทางสังคม สุดท้ายเมื่อเราเองไม่เคารพกฎเกณฑ์ทางกฎหมายหรือกฎเกณฑ์ทางสังคมแล้ว เราจะเรียกร้องให้คนอื่นเคารพก็ไม่ได้…เมื่อไรก็ตามที่คนที่มีอำนาจละเลยกฎหมาย หรือทำลายกฎหมาย สุดท้ายกติกาในการเข้าสู่อำนาจ กติกาในการที่จะต้องได้รับการยอมรับ หรือจะต้องได้รับการเคารพจากองค์กรอื่น ๆ ซึ่งล้วนแต่เป็นกติกาที่เกิดขึ้นตามกฎหมายทั้งนั้น มันก็ไม่มีความหมาย ถ้าคนที่มีอำนาจขึ้นมาโดยอาศัยกฎหมายกลับทำลายกฎหมายเสียเอง พื้นฐานของการเข้ามาสู่อำนาจซึ่งมันอาศัยกฎหมายเหล่านั้นก็ไม่มีอยู่อีกต่อไป ฉะนั้นถ้าคนมีอำนาจไม่ปฏิบัติตามกฎหมายเสียแล้ว จะไปเรียกร้องให้คนอื่นยอมรับอำนาจของตัวเอง ซึ่งล้วนแล้วแต่มาจากตัวบทกฎหมายทั้งนั้นก็ย่อมจะไม่มีใครฟัง”

ความยึดมั่นในความคงเส้นคงวาของท่านอาจารย์นั้นยั่งลึกยิ่งจนกระทั่งอาจารย์กล้าที่จะท้าทายอำนาจของรัฐบาลทักษิณอย่างไม่เกรงกลัว ดังคำกล่าวเมื่อถูกถามว่า “อาจารย์ถูกรัฐบาลกล่าวหาว่าเป็นพวกขาประจำที่ชอบออกมาวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล รู้สึกว่าเป็นปัญหาต่อการทำงานหรือไม่” ท่านอาจารย์จึงตอบว่า “ผมคิดว่าผมได้ทำหน้าที่ของผมอย่างคงเส้นคงวา การแสดงความเห็นหรือมุมมองที่แตกต่างจากรัฐบาลเป็นเรื่องปกติของนักวิชาการ แต่ผมไม่ได้ทำอย่างนี้กับรัฐบาลชุดนี้เท่านั้น ผมทำอย่างนี้มาทุกรัฐบาล เมื่อไรก็ตามที่ผมรู้สึกว่าหลักการสำคัญทางกฎหมายถูกกระทบกระเทือน รัฐบาลไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย แนวคิดเรื่องนิติรัฐถูกกระทบ หรือสิทธิเสรีภาพของประชาชนถูกละเลย ผมคิดว่าเป็นหน้าที่ที่จะบอกกล่าวกับสังคม เพราะนี่เป็นเรื่องที่อยู่ในความเชี่ยวชาญของผม และผมเชื่อว่าสังคมก็คงคาดหวังด้วยว่า คนที่ได้เงินของรัฐบาลไปเรียนหนังสือในต่างประเทศเป็นเวลานาน ๆ และอยู่ในฐานะนักวิชาการในมหาวิทยาลัย น่าจะต้องทำหน้าที่อย่างนี้ ที่สำคัญคือผมทำอย่างนี้มาตลอดกับทุกรัฐบาล”

นอกจากคุณธรรมข้างต้นแล้ว ท่านอาจารย์สุรพลยังยึดมั่นในความพอเพียงและภาคภูมิใจกับชาติกำเนิดแบบสามัญชนของท่าน รวมทั้งตั้งใจอย่างแน่วแน่ที่จะเป็นอาจารย์ ทั้ง ๆ ที่เป็นอาชีพซึ่งมีรายได้ต่ำ ดังบทสัมภาษณ์ต่อไปนี้ “ทำไมถึงมาเป็นอาจารย์แทนที่จะเป็นอัยการหรือผู้พิพากษาตามความตั้งใจเดิม

ตอนแรกมีความคิดว่าอยากเป็นอัยการ ผู้พิพากษา หรือทนายความ แต่ถึงตอนปี 3 ปี 4 เริ่มโตขึ้น มองเห็นว่าชีวิตคืออะไรมากขึ้น ความเป็นเด็กต่างจังหวัด ลูกคนชั้นกลาง ทำให้คิดอะไรหลายอย่าง โตขึ้นเราจะต้องสร้างฐานะ มีครอบครัว แล้วถ้าเป็นผู้พิพากษา อัยการ อาจจะทำให้เรามีโอกาสที่จะใช้อำนาจหน้าที่หรือการทำงานเป็นประโยชน์เพื่อจะไปสู่ตรงนี้ได้มาก มีช่องทางที่จะทุจริตได้ ขึ้นอยู่กับแต่ละคนมองตัวเองว่า โดยเงื่อนไขที่เราก็มาจากครอบครัวคนชั้นกลางที่ไม่ค่อยมีอะไร ดังนั้นเราไม่ควรจะไปทำอาชีพมีอำนาจและที่มีโอกาสที่จะใช้อำนาจโดยมิชอบ ถ้าเราควบคุมตัวเองไม่ได้จะทำให้วงการเขาเสียเปล่า ๆ ก็เลยคิดว่าอาจารย์สอนกฎหมายเป็นอาชีพที่ให้คุณให้โทษใครไม่ได้ ไม่มีโอกาสที่จะไปคิดว่าจะเรียกเงินใครเท่าไร จะรับสินบนอย่างไร ผมก็คิดว่าถ้าเราทำวิชาชีพนี้ได้ดีมีความสุขที่จะเป็นนักวิชาการ ได้ไปเรียนเมืองนอกแล้วกลับมาสอนหนังสือ เราน่าจะเปลี่ยนใจมาตั้งเป้าเป็นอาจารย์นิติศาสตร์”

ความตั้งใจอย่างแน่วแน่ที่จะเป็นอาจารย์นั้นก็มิใช่เพื่อความมุ่งหมายอื่นใดนอกจากเพื่อการอบรมสั่งสอนให้ลูกศิษย์ยึดมั่นในคุณธรรมและความเป็นธรรมศาสตร์ ดังที่ท่านกล่าวว่า “ในแง่คุณธรรม ผมเชื่อว่าบัณฑิตธรรมศาสตร์ได้รับการยอมรับในแง่นี้มายาวนาน เรามีอะไรบางอย่างที่คนธรรมศาสตร์เรียกกันว่าเป็นจิตสำนึก หรือจิตวิญญาณของธรรมศาสตร์ ถามว่าคืออะไร หาคนอธิบายได้ยาก แต่ผมคิดของผมว่า เวลาเราพูดถึงจิตวิญณาณของธรรมศาสตร์ มันมีความหมายร่วมกันอยู่บางอย่างคือ คนธรรมศาสตร์ไม่ค่อยเห็นแก่ตัว คิดถึงคนอื่นด้วย ประการที่ 2 คือคนธรรมศาสตร์รักความเป็นธรรม กล้าที่จะบอกว่าอันนี้ไม่ถูก กล้าที่จะแสดงออก หมายความว่าคนธรรมศาสตร์จะอยู่ข้างเดียวกับคนที่ด้อยโอกาสหรือคนที่เสียเปรียบในสังคม นี่เป็นลักษณะเฉพาะของคนธรรมศาสตร์ซึ่งสำคัญ ผมอยากให้บัณฑิตธรรมศาสตร์ในอนาคตมีลักษณะอย่างนี้ชัดเจน”

นอกจากนี้ ท่านยังเป็นคนที่ไม่เสพติดในอำนาจ ดังเห็นได้จากการที่ท่านเปิดเผยถึงแนวคิดเบื้องหลังการรับตำแหน่งอธิการบดี “ในปีสุดท้ายที่ผมเป็นคณบดี ผมพบว่ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มีปัญหาเยอะมากที่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไข ผู้ใหญ่หลายคนที่เคารพบอกว่าผมน่าจะเสนอตัวมาทำงานให้แก่มหาวิทยาลัย ผมก็คิดอยู่นานเพราะรู้ว่าการเป็นอธิการบดีธรรมศาสตร์เป็นเรื่องใหญ่ ตอนแรกผมเองก็คิดว่าตัวเองน่าจะมีชีวิตที่ลงตัวพอสมควร ตั้งใจว่าพอลงจากการเป็นคณบดีก็จะเป็นศาสตราจารย์ประจำธรรมดา ๆ ที่จะไปรับงานวิจัย สอนหนังสือ เขียนอะไรต่ออะไร ผมว่าเป็นความรู้สึกของอาจารย์ทุกคนที่อยากจะไปเขียนงานวิชาการมากกว่า แต่ว่าสุดท้ายวิธีคิดของผมคือ เมื่อผมประเมินสถานการณ์ว่าธรรมศาสตร์ต้องการความเปลี่ยนแปลงเยอะมาก ผมก็สรุปกับตัวเองว่าผมคิดว่าอาจจะถึงเวลาที่จะต้องเสนอตัวมาเป็นอธิการบดีธรรมศาสตร์ เพื่อที่จะทำอะไรให้แก่ธรรมศาสตร์บ้าง”

อาจารย์ครับ ผมภูมิใจมากที่เผอิญเป็นหนึ่งในสมาชิกประชาคมธรรมศาสตร์ภายใต้การนำของท่าน แต่เสียดายยิ่งนักที่วาระการดำรงตำแหน่งของท่านจะสิ้นสุดในไม่นานนี้ ผมคงไม่เหนี่ยวรั้งเรียกร้องให้ท่านดำรงตำแหน่งต่อเป็นสมัยที่ 3 ด้วยเหตุว่าท่านประกาศอย่างชัดแจ้งว่าปรารถนาจะดำรงวิถีแห่งความเป็น “ศาสตราจารย์ประจำธรรดา ๆ” ดังนั้นผมจึงเชื่อแน่ว่าภายหลังจากรับภาระเป็นผู้นำของธรรมศาสตร์มานาน ท่านย่อมมีจิตใจเข้มแข็งที่จะกล้าปฏิเสธงานภายนอกมหาวิทยาลัยทุกตำแหน่ง ไม่ว่าปัญหาของหน่วยงานนั้น ๆ จะหนักหน่วงและเรียกร้องความต้องการของบุคลากรที่อุดมความรู้ความสามารถและคุณธรรมสูงเยี่ยงท่านเพียงไรก็ตาม อีกทั้งการปฏิเสธงานภายนอกของท่านยังจะเป็นการกระทำที่เป็นตัวอย่างอันน่าสรรเสริญสำหรับผู้ที่จะมาเป็นอธิการบดีคนต่อไปในอนาคตอันใกล้ว่า ผู้นำธรรมศาสตร์นั้นไม่ได้มีแรงจูงใจที่จะใช้ตำแหน่งนี้เป็นบันไดดาราสำหรับการไต่เต้า เพื่อแสวงหาอำนาจและสิ่งตอบแทนอื่นจากหน่วยงานภายนอก ภายหลังจากการเป็นอธิการบดีธรรมศาสตร์ ดังเช่นมีการกล่าวหาเช่นนี้กับอธิการบดีท่านก่อน ๆ

ผมได้แต่จินตนาการว่า สักวันหนึ่งผมจะมีโอกาสเขียนบทอาเศียรวาทข้างต้นจริง ๆ

คอลัมน์ มองซ้ายมองขวา
โดย อภิชาต สถิตนิรามัย apichat@econ.tu.ac.th

ตอนที่แล้วผู้เขียนพูดถึงการเคลื่อนไหวของผู้ถือหุ้นในอเมริกาว่า แบ่งออกเป็น 2 แนวทางหลักด้วยกัน เรียกสั้น ๆ ได้ว่า “แนวธรรมาภิบาล” กับ “แนวสังคม” ผู้ถือหุ้นที่เคลื่อนไหวแนวแรกมุ่ง “รีด” มูลค่าของบริษัทที่มีศักยภาพแต่ถูกคณะกรรมการหรือผู้บริหารทำลายหรือถ่ายโอนสู่มือตัวเองหรือผู้ถือหุ้นใหญ่ (พูดง่าย ๆ คือบริษัทที่ธรรมาภิบาลแย่นั่นเอง) ส่วนผู้ถือหุ้นที่เคลื่อนไหวในแนวหลังมุ่งผลักดันให้บริษัทผนวกประเด็นด้านสังคมหรือสิ่งแวดล้อมเข้าไปเป็นเนื้อเดียวกับธุรกิจในทางที่ยั่งยืนกว่าเดิม ผู้ถือหุ้นนักเคลื่อนไหวแนวสังคมมักเป็นกองทุนที่ “รับผิดชอบต่อสังคม” (Socially Responsible Investment : SRI funds) กองทุนที่ “ลงทุนอย่างมีศีลธรรม” (ethical funds) และองค์กรทางศาสนาต่าง ๆ

ความสำเร็จของผู้ถือหุ้นนักเคลื่อนไหวแนวสังคม โดยเฉพาะกองทุนที่รับผิดชอบต่อสังคมในบทบาทผู้ถือหุ้นนั้นมีจำนวนมากและมีวิวัฒนาการที่น่าสนใจอย่างยิ่ง ดังนั้นผู้เขียนจึงจะรวบรวมไปสรุปในตอนต่อไป วันนี้ลองมาดูบทบาทของผู้ถือหุ้นนักเคลื่อนไหวแนวธรรมาภิบาลในเอเชียกันก่อนว่าเหมือนหรือแตกต่างจากอเมริกาอย่างไรบ้าง

เกาหลีใต้ ไต้หวัน และญี่ปุ่น คือ 3 ประเทศที่วงการการเคลื่อนไหวของผู้ถือหุ้นคึกคักเป็นอันดับต้น ๆ ในเอเชีย องค์กรชั้นแนวหน้าที่รณรงค์เรื่องนี้ในประเทศทั้ง 3 ส่วนใหญ่เป็นองค์กรไม่แสวงกำไรเหมือนกับในอเมริกา แต่ความแตกต่างที่น่าสนใจ คือ องค์กรอเมริกันอย่างเช่น Corporate Library, Shareholder Action Network, และ Investor Responsibility Research Center (IRRC) ทำหน้าที่เป็น “ศูนย์ข้อมูล” และช่วยประสานงานให้กับผู้ถือหุ้นนักเคลื่อนไหวซึ่งก็มักจะเป็นนักลงทุนสถาบันรายใหญ่ที่เป็นสมาชิก แต่องค์กรด้านนี้ในเกาหลีใต้ ไต้หวัน และญี่ปุ่นมีบทบาททางตรงโดยเข้าไปถือหุ้นบริษัทต่าง ๆ เอง ใช้สิทธิเสนอวาระและออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น รวบรวมรายชื่อโจทก์และฟ้องกรรมการหรือผู้บริหารเมื่อเกิดกรณีทุจริต

ในแง่นี้องค์กรเหล่านี้จึงมีลักษณะเป็น “องค์กรพัฒนาเอกชน” (เอ็นจีโอ) ในความหมายที่คนไทยทั่วไปเข้าใจ คือ เคลื่อนไหวตามเป้าหมายด้านสังคมหรือสิ่งแวดล้อม แต่เมืองไทยยังไม่มีเอ็นจีโอที่ขับเคลื่อนประเด็นด้านธรรมาภิบาลธุรกิจแบบนี้

งานวิจัยวงการนี้หลายชิ้นชี้ให้เห็นว่า ความเข้มข้นและแข็งขันของเอ็นจีโอในตลาดหุ้นหลายประเทศเป็นผลพวงของการที่รัฐหละหลวม อ่อนแอ หรือถูกเอกชนครอบงำ จนทำให้ไม่สามารถบังคับใช้กฎหมายและกฎระเบียบได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภาวะสุญญากาศของระบบกำกับดูแลทำให้เอ็นจีโอก้าวเข้ามามีบทบาทแทน จนกลายเป็นผู้บังคับใช้กฎหมายธุรกิจที่สำคัญที่สุดในเกาหลีใต้ ไต้หวัน และญี่ปุ่น

ในเกาหลีใต้เอ็นจีโอนาม Peoples” Solidarity for Participatory Democracy (แนวร่วมประชาชนเพื่อประชาธิปไตยแบบมีส่วนร่วม - PSPD) เป็นเอ็นจีโอที่มีอิทธิพลสูงสุดในประเทศ ประสบความสำเร็จสูงมากจนสร้างบรรทัดฐานใหม่ให้กับภาคธุรกิจเกาหลีใต้ทั้งระบบเติบโตตั้งแต่ปีที่ก่อตั้ง คือ 1994 สมาชิกแรกเริ่ม 200 คน จนปัจจุบันมีสมาชิกกว่า 12,000 คน รายได้ขององค์กรร้อยละ 80 มาจากค่าสมาชิก

กลุ่ม Participatory Economic Committee (คณะกรรมการการมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจ) ภายใต้ PSPD ริเริ่มแคมเปญเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิผู้ถือหุ้นรายย่อยในปี 1997 เพื่อผลักดันการปรับปรุงธรรมาภิบาลและฟ้องตระกูลเจ้าของหรือผู้บริหารแชโบล (หมายถึงบริษัทยักษ์ใหญ่ที่มีสายสัมพันธ์แนบแน่นกับนักการเมือง) โดยเข้าไปซื้อหุ้นและใช้สิทธิของผู้ถือหุ้นอย่างเต็มที่ ลงมติผ่านนโยบายปฏิรูปธรรมาภิบาล (เช่น จำกัดค่าตอบแทนผู้บริหาร เพิ่มจำนวนกรรมการอิสระ แก้ไขข้อบังคับในทางที่คุ้มครองผู้ถือหุ้นรายย่อยมากกว่าเดิม) ในที่ประชุมผู้ถือหุ้นของแชโบลหลายแห่ง รวมทั้ง เอสเคเทเลคอม ฮุนได และแดวู

PSPD มีผลงานที่เป็นรูปธรรมมากมายหลายสิบกรณี ตั้งแต่การชักชวนให้นักลงทุนสถาบันอื่น ๆ (โดยเฉพาะกองทุนต่างชาติ) มาร่วมเคลื่อนไหวด้วย ฟ้องศาลเพื่อขอยกเลิกมติที่ประชุมผู้ถือหุ้นที่ไม่ชอบมาพากล ไปจนถึงการฟ้องกรรมการหรือผู้บริหารในกรณีทุจริต นอกจากนี้ PSPD ยังมีบทบาทนำในการผลักดันให้สภาออกกฎหมายดำเนินคดีแบบรวมกลุ่ม (Class Action ซึ่งเมืองไทยยังไม่มี) และแก้ไขกฎหมายแพ่งและพาณิชย์และกฎหมายหลักทรัพย์เพื่อยกระดับมาตรฐานธรรมาภิบาลและเพิ่มอำนาจให้กับผู้ถือหุ้น

ผลงานของ PSPD ที่โด่งดังที่สุด คือ การเป็นตัวแทนผู้ถือหุ้น 61 ราย ฟ้องอดีตกรรมการธนาคารโคเรีย เฟิรสต์ ในข้อหารับสินบนแลกกับการปล่อยกู้ให้กับบริษัทขนาดใหญ่ที่กำลังจะล้ม คดีนี้เป็นคดีแรกในเกาหลีใต้ที่ผู้ถือหุ้นรายย่อยรวมตัวกันฟ้องเรียกค่าเสียหายจากอดีตกรรมการแทนบริษัท (ในคดีที่ผู้ถือหุ้นฟ้องแทนบริษัท (Derivative Suite) ค่าเสียหายใด ๆ ที่ศาลพิพากษาให้จำเลยชดใช้จะต้องกลับคืนสู่บริษัทไม่ใช่โจทก์ผู้ฟ้อง แปลว่าผู้ถือหุ้นทั้งหมดของบริษัทจะได้ประโยชน์ถ้าโจทก์ชนะคดี) ในปี 1998 ศาลตัดสินให้จำเลยในคดีนี้จ่ายค่าเสียหายให้กับผู้ถือหุ้นรายย่อยรวม 40,000 ล้านวอน (ประมาณ 1,400 ล้านบาท)

ความสำเร็จอีกกรณีหนึ่งที่ได้รับการกล่าวขานมาก คือ ในปี 2001 PSPD เป็นตัวแทนผู้ถือหุ้น 22 ราย ฟ้องผู้ถือหุ้นรายใหญ่และกรรมการบริษัทซัมซุง อิเล็กทรอนิกส์ 9 ราย ศาลตัดสินว่ากรรมการ “ไม่ได้ใช้วิจารณญาณทางธุรกิจอย่างรัดกุมเพียงพอ” ในการเข้าซื้อกิจการของบริษัทคู่แข่ง ทั้งยังตัดสินลงโทษประธานกรรมการบริษัทในข้อหาติดสินบนนักการเมืองด้วย

คดีเหล่านี้ทำให้กรรมการและผู้บริหารบริษัทจดทะเบียนในเกาหลีใต้ตระหนักอย่างแท้จริงว่า “หน้าที่ต่อผู้ถือหุ้น” (Fiduciary Duty) นั้นหมายความว่าอะไร และได้รับรู้ว่าแม้แต่ผู้บริหารและผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของแชโบลที่ทรงอิทธิพลที่สุดก็ไม่อาจหลบพ้นความรับผิดทางกฎหมายต่อผู้ถือหุ้น ความสำเร็จของ PSPD เหล่านี้ส่งผลให้ผู้บริหารและกรรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ทำงานด้วยความรับผิดชอบและยึดมั่นในจรรยาบรรณมากกว่าเดิม เป็นการยกระดับธรรมาภิบาลที่ยั่งยืนและแท้จริงกว่าการมอบรางวัล “บริษัทธรรมาภิบาลดีเด่น” ประจำปี

ในไต้หวันองค์กรชื่อ Securities and Futures Institute (SFI) ก่อตั้งในรูปมูลนิธิโดยการสนับสนุนของรัฐบาลและภาคการเงินในปี 1984 ถือหุ้น 1,000 หุ้นในบริษัทจดทะเบียนทุกแห่งในตลาดหุ้นไต้หวัน SFI มีบทบาท 2 ส่วนหลัก คือกิจกรรมบังคับใช้กฎหมาย และกิจกรรมที่ไม่ใช่การบังคับใช้กฎหมาย กิจกรรมบังคับใช้กฎหมายก็เช่นเดียวกับ PSPD คือใช้สิทธิในฐานะผู้ถือหุ้น ทำหน้าที่เป็นตัวแทนผู้ถือหุ้นรายอื่นได้ทันทีที่เกิดคดีความ โดยเฉพาะในคดีที่ดำเนินคดีแบบรวมกลุ่ม (Default Class Action) และคดีฟ้องแทนบริษัท (Derivative Suite)

กิจกรรมของ SFI นอกเหนือจากการบังคับใช้กฎหมายนั้นมีความหลากหลายมาก ตั้งแต่ทำวิจัยเกี่ยวกับธรรมาภิบาล จัดอันดับคุณภาพการรายงานข้อมูลและความโปร่งใสของบริษัทจดทะเบียนรายปี รับเรื่องร้องเรียนจากผู้ถือหุ้น อบรมบุคลากรเกี่ยวกับธรรมาภิบาล ช่วยไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับกฎหมายธุรกิจและกฎหมายหลักทรัพย์ ส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับการลงทุน ทุนประเดิมของมูลนิธิมาจากเงินบริจาคของตลาดหลักทรัพย์ไต้หวัน บริษัทหลักทรัพย์ และธนาคารระหว่างปี 1984-87 ตามสัดส่วนส่วนแบ่งตลาดของแต่ละรายงอกเงยขึ้นเรื่อย ๆ ตามการเติบโตของตลาดหุ้นจนรองรับค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานรายปีได้หมด การที่ SFI อุดหนุนค่าจ้างทนายและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เวลามีคดีความ สะท้อนว่าสถาบันการเงินเหล่านี้ยินดีอุดหนุนต้นทุนของการบังคับใช้กฎหมายหลักทรัพย์ในประเทศ

ตั้งแต่ปี 1998 เป็นต้นมา SFI ได้ฟ้องศาลเพื่อขอชดเชยกำไรที่บุคคลวงใน (เช่น กรรมการที่ใช้ข้อมูลภายในซื้อหรือขายหุ้น) ได้ประโยชน์โดยมิชอบไปแล้วกว่า 2,000 คดี เรียกค่าเสียหายรวมกันกว่า 8,700 ล้านเหรียญไต้หวัน (ประมาณ 8,700 ล้านบาท) ทั้งยังเป็นตัวแทนผู้ถือหุ้นกว่า 9,700 รายฟ้องบริษัทกว่า 24 แห่ง ในคดีฟ้องแบบรวมกลุ่ม เรียกค่าเสียหายรวมกันกว่า 4,700 ล้านเหรียญไต้หวัน (4,700 ล้านบาท) ผลงานที่โดดเด่นมากของ SFI คือการไล่ฟ้องบริษัทที่นักลงทุนเรียกกันว่า “บริษัทกับระเบิด” คือบริษัทจดทะเบียนที่กลุ่มผู้ก่อตั้งใช้พรรคพวกและนอมินีสร้างราคาหุ้นและยักย้ายถ่ายเทสินทรัพย์ของบริษัทออกไปสู่มือตัวเองในทศวรรษ 1990 ต่อเนื่องข้ามศตวรรษ ลดแรงจูงใจของ “เจ้ามือ” นักปั่นหุ้นในการทุจริต และช่วยปรับปรุงภาพลักษณ์ของตลาดหุ้นที่เคยได้รับการกล่าวขานว่าเป็น “สวรรค์ของนักปั่น” ตลาดหนึ่งในโลก

ในญี่ปุ่นผู้ถือหุ้นนักเคลื่อนไหวที่มีบทบาทสูงที่สุดในประเทศและโดดเด่นชนิดที่ไม่มีใครทาบติด คือกลุ่มทนายและนักวิชาการนักเคลื่อนไหวที่เรียกตัวเองว่า “ผู้ถือหุ้นผู้ตรวจการ” (Kabunushi Ombudsman) ก่อตั้งปี 1996 มีเป้าหมายที่จะ “ปฏิรูปวิถีปฏิบัติของผู้บริหารญี่ปุ่นให้คำนึงถึงมุมมองของผู้ถือหุ้นรายย่อยและพลเมือง” โดยใช้เครื่องมือและช่องทางตามกฎหมาย

ระหว่างปี 1996-2001 กลุ่มผู้ถือหุ้นผู้ตรวจการฟ้องกรรมการบริษัทยักษ์ใหญ่กว่า 10 แห่ง อาทิ โนมูระ ทาคาชิมาระ ธนาคารไดอิชิ-กังโย อายิโนะโมะโต๊ะ และมิตซูบิชิ มอเตอร์ส เรียกร้องค่าเสียหายแทนบริษัท ถึงแม้ว่าในคดีเหล่านี้จะไม่มีแม้แต่คดีเดียวที่ศาลตัดสินให้โจทก์เป็นฝ่ายชนะ พวกเขาก็ประสบความสำเร็จในการตกลงยอมความกับคู่กรณีหลายคดี เช่น กรรมการบริษัทซูมิโตโมยอมจ่าย 430 ล้านเยน (ประมาณ 160 ล้านบาท) คืนให้กับบริษัท ในคดีทำบริษัทขาดทุนจากการค้าทองแดงที่ผู้ถือหุ้นไม่เคยอนุมัติ, กรรมการบริษัทโกเบ สตีล ยอมจ่าย 310 ล้านเยน (115 ล้านบาท) ชดเชยเงินที่จ่ายแก๊งต้มตุ๋น และกรรมการแจแปนแอร์ไลนส์ก็ยอมความในข้อหาล้มเหลวในการจ้างผู้พิการเป็นพนักงานตามสัดส่วนขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด

ประเด็นที่น่าสนใจคือ กรณีที่ยอมความเหล่านี้ไม่ได้มีแต่การจ่ายค่าชดเชยจากกรรมการกลับคืนสู่บริษัทเท่านั้น แต่ยังรวมถึงข้อตกลงของบริษัทเองที่จะก่อตั้งกลไกที่จะป้องกันไม่ให้พฤติกรรมเหล่านั้นเกิดขึ้นซ้ำสอง และในหลายกรณี ศาลเองก็เขียนในบันทึกการยอมความซึ่งเป็นข้อมูลสาธารณะอย่างชัดเจนว่า ศาลพบว่าจำเลยได้ทุจริตต่อหน้าที่ข้อไหนอย่างไรบ้าง แปลว่าผลลัพธ์ที่ได้นั้นถึงแม้จะไม่ใช่เป้าหมายสุดท้าย (คือคำพิพากษาว่าผิด) แต่ก็ใกล้เคียงพอที่จะเรียกได้ว่าเป็น “ชัยชนะ” ที่น่าภูมิใจของกลุ่มผู้ถือหุ้นผู้ตรวจการ แถมเป็นชัยชนะที่ยั่งยืนในแง่ของการสร้างบรรทัดฐานใหม่ให้กับธรรมาภิบาลในญี่ปุ่นด้วย

เมื่อย้อนกลับมาดูประเทศไทย บริษัทจดทะเบียนที่มีแนวโน้มดีแต่ธรรมาภิบาลแย่นั้นมีอยู่ไม่น้อยเลย อย่างเช่น บมจ.การบินไทย ที่มีข่าวอื้อฉาวเกี่ยวกับความประพฤติมิชอบของกรรมการออกมาอยู่เนือง ๆ องค์กรแบบนี้เป็นเป้าหมายอันดีที่น่าจะส่งผู้ถือหุ้นนักเคลื่อนไหวเข้าไปจัดการ

ในเมื่อองค์กรที่เป็นตัวแทนนักลงทุนรายย่อยในไทยคือสมาคมส่งเสริมผู้ลงทุนไทยนั้น ยังมีทุนทรัพย์น้อยและไม่เคลื่อนไหวเชิงรุกอย่างในต่างประเทศ ผู้เขียนคิดว่านักลงทุนสถาบันขนาดใหญ่อย่างเช่น กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ (กบข.) หรือบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุนรวม น่าจะทบทวนนโยบายการเป็นตัวแทนผู้ถือหน่วยลงทุน ทำตัวเป็นผู้ถือหุ้นนักเคลื่อนไหวดูบ้าง เพื่อปรับปรุงธรรมาภิบาลให้ “กินได้” และบุกเบิกวงการสำคัญที่เราควรจะมีกันเสียที

คอลัมน์ การเงินปฏิวัติ
โดย สฤณี อาชวานันทกุล www.fringer.com

กลายเป็นคำถามที่แหลมคมมากขึ้นทุก ๆ วันว่า นท้ายที่สุดแล้ว “สื่อแอนะล็อก” หรือสื่อยุคเก่า Old Media จะหาที่ยืนกันอย่างไร เมื่อโลกยุค “ดิจิทัล” พัฒนาก้าวกระโดดหนีออกไปเรื่อย ๆ และเป็นเวทีหลักสำหรับสื่อยุคใหม่ หรือ New Media มากกว่า

แผ่นบันทึกเสียง ซีดี (เพลง-ภาพยนตร์) หนังสือ พ็อกเกตบุ๊ก หนังสือพิมพ์ ฯลฯ กำลังดิ้นรนอย่างเต็มกำลัง เพื่อสร้างที่มั่นสุดท้าย และจะทำสำเร็จหรือเปล่า ?

เพราะภายในช่วงระยะเวลาแค่เพียงประมาณ 2 ทศวรรษที่ผ่านมา นวัตกรรมหลาย ๆ อย่างของโลกดิจิทัล พลิกโฉมหน้า ของโลกแห่งการสื่อสารได้อย่างรวดเร็ว

การเข้ามาของกล้องดิจิทัล แปลงสถานะของยักษ์ใหญ่อย่าง “โกดัก” ให้กลายเป็นเพียงตำนานในอดีตได้ฉันใด เทคโนโลยี MP3-MP4 ก็ปฏิวัติกวาดเอาธุรกิจแผ่นเสียง เทปคาสเซ็ต ซีดี ให้กลายเป็นสื่อล้าสมัยไปในชั่วพริบตา

หนังสือที่ทำมาจากกระดาษอยู่ในชะตากรรมไม่แตกต่างกันนัก เมื่อ “สื่ออินเทอร์เน็ต” ขยายนิยามของตัวเองออกเป็นโลกใหม่ บนไซเบอร์สเปซ เครือข่ายโซเชียลเน็ตเวิร์ก ฯลฯ พร้อมกองหนุนอย่างสมาร์ทโฟน, ไอโฟน, แบล็กเบอร์รี่, คินเดิ้ล (เครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์) มาสมทบ

ล่าสุดยังมีร่าง “อวตาร” ตัวจริงอย่าง iPad อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ลูกผสมที่ทดแทนได้ทั้งโทรศัพท์มือถือ-เน็ตบุ๊ก-เครื่องเล่นเพลง/ภาพยนตร์/เกม-เครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ ภายใต้ราคาและขนาดที่พร้อมจะสร้างพฤติกรรมใหม่ให้แก่ ผู้บริโภคได้ในทันที

นี่คือความเป็นจริงแห่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นแล้ว และกำลังขยายผลต่อเนื่องออกไปไม่รู้จบ จริงอยู่ ในภาพยนตร์ “อวตาร” AVATAR การรุกรานของเทคโนโลยีสมัยใหม่ไม่อาจต้านทาน “พลังจากความร่วมแรงร่วมใจ” รวมถึงความลับที่ซ่อนอยู่ในความเชื่อมโยงระหว่างชีวิต จิตวิญญาณของโลกในอดีต

อาวุธไฮเทคอาจพ่ายแพ้ให้แก่หอกดาบ ลูกธนูที่อยู่ในมือนักสู้ใจเกินร้อย แต่นั่นเป็นเรื่องราวในภาพยนตร์ที่ถูกเขียนบทเอาไว้ ล่วงหน้า ด้วยเจตนาต้องการสื่อสารมุมกลับกับผู้ชม (สูตรสำเร็จแบบเดิมของฮอลลีวูดคือเอเลี่ยนเทคโนโลยีสูง หรือชาวตะวันตก ที่ศิวิไลซ์กว่าเข้ารุกรานชาวพื้นเมืองจนยึดครองดินแดน ทรัพยากรส่วนใหญ่ได้สำเร็จ)

ซึ่งไม่ได้หมายความว่าจะเป็นไปได้ในโลกแห่งความเป็นจริง ยุคปัจจุบัน

ไม่ว่าจะมองเหลี่ยมไหน มุมไหน “สื่อแอนะล็อก” ก็ตกอยู่ในภาวะที่ยากลำบากมากขึ้นทุกที ไหนจะรับมือกับนวัตกรรมใหม่ ที่พุ่งไปข้างหน้าพร้อมกับการพัฒนาเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว ไหนจะต้องแกะรอยพฤติกรรมของมนุษย์พันธุ์ใหม่ที่มีความต้องการแปลกแยกออกไป ไม่เหมือนในตำราเดิม ๆ ที่เคยศึกษากันมาก่อน

โอกาสที่จะหาพื้นที่ปักหลักยืนในระยะยาว จึงมีทางให้เลือก ไม่มากนัก

ที่สำคัญต้องยอมรับสภาพความเป็นจริงที่เกิดขึ้นว่า นี่คือ สภาวะใหม่ องค์ประกอบใหม่ที่ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว

สื่อแอนะล็อกย่อมไม่สามารถรักษาสถานะของความเป็น “สื่อที่ทรงอิทธิพล” ได้อีกต่อไป ไม่ว่าจะในมิติของการเข้าถึง โดยกลุ่มคนจำนวนมาก ๆ หรือความนิยม ความสะดวกในความรู้สึกของผู้บริโภคสื่อยุคหน้า

ดูเหมือนที่มั่นสุดท้ายที่ “สื่อแอนะล็ออก” ต้องถอยกลับมายืนอีกครั้งหนึ่ง นั่นคือมุ่งมั่นทำในสิ่งที่ถนัดที่สุด และเป็นจุดแข็ง ไม่กี่ด้านที่ยังคงอยู่ นั่นคือความเชี่ยวชาญในการผลิต “เนื้อหา” หรือ Content

ความพิเศษของเนื้อหา ข้อมูลที่มีความแตกต่าง มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สิ่งเหล่านั้นน่าจะเป็นอาวุธหลักที่เหลืออยู่ และยังคง มัดใจ “ลูกค้า” หรือ “ขาประจำ” กลุ่มหนึ่งได้ต่อไปอีก

โดยไม่ต้องไปคาดหวังว่าจะตีโต้หรือรุกกลับเพื่อนำไปสู่ชัยชนะเหนือ “สื่อใหม่” อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดได้ในอนาคตแต่อย่างใด

ในภาพยนตร์ AVATAR ไม่ได้มีข้อสรุปว่า ชาวพื้นเมือง “นาวี” ชนะเด็ดขาด หรือฝ่าย “มนุษย์” ผู้รุกรานอันมีเทคโนโลยีเหนือกว่ามากมายจะยอมพ่ายแพ้ เลิกรา โดยไม่คิดกลับมารุกรานใหม่

เช่นเดียวกับโลกแห่งความเป็นจริงของการแข่งขันระหว่าง สื่อต่างยุค สื่อเก่า-สื่อใหม่ ก็ยังแสวงหาเส้นทางเดินของตัวเอง มุ่งไปข้างหน้าด้วยความหวัง (ด้วยความมุ่งที่อาจแตกต่างกัน)

การก้าวเข้ามาของอินเทอร์เน็ต, โทรศัพท์มือถือ (ที่ฉลาด มากขึ้น ๆ), เครื่องอ่านข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ฯลฯ ก็ยังไม่สิ้นสุดการพัฒนาลงเพียงเท่านี้แน่นอน

เรื่องสนุกในโลกแห่งความเป็นจริง ยังมีให้ดูกันยาว ๆ ครับ

คอลัมน์ สามัญสำนึก
โดย สมปราถนา คล้ายวิเชียร

ในระยะสั้นนี้ปัจจัยกดดันตลาดหุ้นไทยถูกพุ่งเป้าไปที่ผลตัดสินการยึดทรัพย์ของ “ทักษิณ ชินวัตร” ในวันที่ 26 ก.พ. 2553 นี้ ที่ตลาดวิตกว่า จะผ่านไปได้ด้วยดีหรือเกิดความวุ่นวายขึ้นและมีความรุนแรงเพียงใด เป็นปัจจัยที่ซ้ำเติม นอกเหนือจากปัจจัยต่างประเทศที่หลายประเทศเข้มงวดมาตรการป้องกันภาวะฟองสบู่ โดยเฉพาะจีนและสหรัฐ ทำให้ตลอดช่วง 1 เดือนกว่าที่ผ่านมาหลังเปิดปีใหม่ฉุดตลาดหุ้นไทยผันผวนต่อเนื่อง หลังจากที่สิ้นปี 2552 ดัชนีปิด 734.54 จุด สามารถไต่ขึ้นที่ จุดสูงสุดที่ 749.42 จุด (14 ม.ค.) จากนั้นดัชนีเริ่มทยอยปรับตัว ลดลงมาตลอดจนหลุดระดับ 700 จุด แตะต่ำสุดที่ 689.72 จุด (28 ม.ค.) และล่าสุด ดัชนียืนแดนลบปิดที่ 689.93 จุด ลดลง 12.59จุด (ปิดรอบเช้า 5 ก.พ.) ขณะที่นักลงทุนต่างชาติได้ขายสุทธิไปแล้ว 6,488.91 ล้านบาท

นายสมบัติ นราวุฒิชัย เลขาธิการสมาคมนักวิเคราะห์ ประเมินสถานการณ์ตลาดหุ้นไทยในระยะสั้นนี้ว่า ผลกระทบจากปัญหาการเมืองและคำตัดสินคดี “ทักษิณ” ถือเป็นตัวแปรหลักที่ถ่วงตลาดหุ้นตก ยิ่งมีข่าวม็อบเสื้อแดงและกองทัพประชาชนทำให้ดูเป็นข่าวที่น่ากลัว นอกจากนี้ยังมีตัวแปรอื่นอีกอย่างคือ เงินลงทุนโดยตรงของต่างชาติและเงินลงทุนของนักธุรกิจที่ชะลอตัว ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลของมาบตาพุดที่ยืดเยื้อยาวไปถึงสิ้นปีที่คาดว่าจะจบได้ แต่ประเด็นนี้จะมีผลกระทบมาก ทั้งการจ้างงานและธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกัน รวมทั้งนักลงทุนญี่ปุ่นหลายราย แม้แต่ฟอร์ดก็มีทีท่าจะ ย้ายฐานการผลิต จึงเป็นเรื่องใหญ่มาก

เมื่อดูปัจจัยต่างประเทศจะเห็นหลาย ๆ ประเทศมีนโยบายป้องกันปัญหาฟองสบู่ ชะลอสินเชื่อ การขึ้นดอกเบี้ย-ตั้งสำรองเพิ่ม และความเสี่ยงหนี้สาธารณะที่สูงขึ้นของหลายประเทศที่เชื่อว่าจะเห็นในระยะข้างหน้านี้ จึงทำให้หุ้นไหลลงจากระดับ 750 จุด ลงมาต่ำกว่า 700 จุดได้

การปรับตัวของตลาดหุ้นไทยในระยะสั้น โดยเฉพาะวันที่ 26 ก.พ.นี้มี 3 แนวทางที่ประเมิน คือ 1.หากคำตัดสินออกมาแล้วจบ ไม่เกิดเหตุการณ์วุ่นวายใหญ่ ก็คาดว่าดัชนีจะอยู่ในกรอบ 670-710 จุด 2.เผื่อใจไว้กรณีไม่จบ แต่ไม่เกิดความรุนแรง

ดัชนีมีช่วงเหวี่ยงแรงระหว่าง 625-800 จุด 3.สิ่งที่ไม่คาดฝันเกิดขึ้นจากปัญหาการเมือง มีแนวโน้มที่ตลาดหุ้นจะลงไปลึกกว่านั้น ซึ่งไม่สามารถประเมินตัวเลขดัชนีออกมาได้ เพราะขึ้นกับเหตุการณ์ปะทะกันรุนแรงเพียงใด อย่างไรก็ตามเชื่อว่าโอกาสจะเกิดเหตุรุนแรงใหญ่โตมีน้อย

“แต่หลักอยากให้ผู้ลงทุนมองแนวทาง 1 และ 2 มากกว่า เพราะฉะนั้นเป็นโอกาสที่จะทยอยลงทุน ซึ่งการจะเลือกลงทุนหุ้นปันผลต้องดูราคาหุ้นขึ้นมาสูงหรือยังด้วย เพราะอัตราผลตอบแทนของเงินปันผลในปี 2552 คาดเฉลี่ยที่ 3.7% เทียบกับดัชนีที่ขึ้นมาอยู่ที่ระดับ 700 จุด ถือว่าผลตอบแทนยังไม่น่าจูงใจ เทียบกับผลตอบแทนลงทุนพันธบัตรที่รัฐบาลจะออกมาให้สูงถึง 4% และหุ้นกู้เอกชนที่จะสูง 4.5-5% ดังนั้นถ้าเลือกหุ้นดูปันผลอย่างเดียว

จึงไม่ดึงดูด และยังต้องเผื่อใจเวลาหุ้นมีโอกาสลบมากอีกจากปัจจัยต่าง ๆ ในปีนี้ แต่อย่างไรก็ตามหุ้นที่จ่ายเงินปันผลก็ยังเป็นตัวแปรสำคัญของตลาดหุ้นในครึ่งปีแรกนี้”

สำหรับการประเมินในระยะปานกลาง นายสมบัติคาดการณ์เศรษฐกิจปีนี้โต 3% ซึ่งไม่สูงมากนัก แม้จะมีการลงทุนของภาคธุรกิจยังน้อย เพราะปัญหาการเมืองที่ไม่ชัดเจนมาก ๆ ทำให้ไม่มีใครกล้าลงทุนเท่าที่ควร รวมไปถึงฝั่งผู้บริโภคที่จะจับจ่ายใช้สอยซื้อสินทรัพย์ถาวร เช่น บ้าน หรืออะไรก็ตามจะชะลอลงตามไปด้วย และยังมีปัญหามาบตาพุดอีกที่จะกระทบต่อการลงทุนในปีนี้และปีหน้า คิดว่ากว่าจะเห็นเศรษฐกิจดีจริง ๆ คงไปปี 2555

นายวิวัฒน์ เตชะพูลผล หัวหน้ากลยุทธ์การลงทุนและผู้อำนวยการฝ่ายการตลาดลูกค้าส่วนบุคคล บริษัทหลักทรัพย์ (บล.) ประเมินว่า ทิศทางตลาดหุ้นในปีนี้จะแย่กว่าปีที่แล้วเพราะมีทั้งปัจจัยสภาพคล่องในระบบลดลงกว่าปีก่อน ซึ่งเกิดขึ้นในตลาดหุ้นทั่วโลกเหมือนกันรวมถึงไทย หลังจากปีที่แล้วเศรษฐกิจผ่านจุดต่ำสุดส่งผลให้ตลาดหุ้นทั่วโลกรวมถึงไทยต่างปรับตัวขึ้นไปสูงถึง 80% แต่พอมาปีนี้ความกังวลต่อปัจจัยลบรุมเร้าบรรยากาศการลงทุนอีกครั้ง ทั้งประเด็นการถอนตัวจากมาตรการอัดฉีดเงินของรัฐบาลประเทศ ต่าง ๆ ความกังวลภาวะเงินเฟ้อที่เร่งตัวขึ้นจะส่งผลต่อการดำเนิน นโยบายการเงินเข้มขึ้น นั่นคือ ดอกเบี้ยปรับขึ้นในช่วงครึ่งปีหลัง ซึ่งนำร่องโดยกลุ่มประเทศในเอเชีย

ส่วนประเทศไทย อัตราดอกเบี้ยคาดว่าจะปรับขึ้นหลังสุดในกลุ่มประเทศเอเชีย ซึ่งคาดว่าจะขึ้นอีกประมาณ 1% จึงทำให้มีแรงเทขายทำกำไรและถือเงินสดไว้กับตัวกันมากกว่า ที่สำคัญประเทศไทยยังเจอปัจจัยลบในประเทศซ้ำเติม ทั้งเรื่องการเมืองและปัญหา มาบตาพุดที่กระทบความเชื่อมั่น เลยทำให้ตลาดหุ้นไทยปรับตัวลงแรงกว่าประเทศอื่น ๆ ส่วนปัญหามาบตาพุดที่ยืดเยื้อแต่ตลาดหุ้นก็ได้รับข่าวดังกล่าวไปแล้ว ในปีนี้จึงคาดว่าดัชนีตลาดหุ้นไทย จะให้ผลตอบแทนอยู่ที่ 5%

“ตอนนี้ผมไม่ได้กังวลปัจจัยการเมืองจะกระทบต่อตลาดหุ้นมาก เพราะคิดว่าดัชนีสูงสุดของปีนี้ได้ผ่านไปแล้วเมื่อเดือนมกราคมที่ระดับ 753 จุด ต่อจากนี้โอกาสปรับตัวขึ้นมีไม่มาก แม้จะมีข่าวผลประกอบการไตรมาส 4/52 ที่ดีขึ้นและเป็นช่วงที่จะมีข่าวเทศกาลจ่ายเงินปันผลก็ตาม โดยเราคาดการณ์กำไรบริษัทจดทะเบียนจะเติบโต 14-15% ส่วนอัตราผลตอบแทนของเงินปันผลอยู่ที่ 3.5-4% เพราะปัจจัยต่าง ๆ ไม่เอื้อลงทุน จึงมีโอกาสที่ไตรมาส 2 จะเห็นดัชนีทยอยปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง และลงแรงในไตรมาส 3 โดยคาดการณ์เดือนสิงหาคมถึงกันยายนดัชนีจะลงสู่แนวรับที่ 550 จุด จากปัจจัยภายนอกเป็นหลัก”

นายวิวัฒน์ได้กล่าวถึงข้อมูลของไอเอ็มเอฟที่คาดการณ์เศรษฐกิจโลกในปีนี้จะขยายตัว 3.1% จากปีก่อน -1.1 % และทางดอยช์แบงก์คาดการณ์ปีนี้เศรษฐกิจโต 3.9% จากปีก่อน -1.1% ส่วนกลุ่มประเทศเกิดใหม่ในเอเชีย (ไม่รวมญีปุ่น) ที่มีแนวโน้มการฟื้นตัวในอัตราที่เร่งตัวสูงกว่ากลุ่มประเทศอุตสาหกรรม จึงคาดการณ์ปีนี้เศรษฐกิจโต 7.7% จากปีก่อน 5.4% ซึ่งจะมีจีนและอินเดียเป็นตัวนำเศรษฐกิจในภูมิภาคนี้

สำหรับการคาดการณ์เศรษฐกิจไทยอยู่ที่ 3.9% จากปีก่อน -3.0% โดยยังต้องติดตามความเหมาะสมของจังหวะการยกเลิกนโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจ เช่น การขึ้นดอกเบี้ยในเวลาที่เหมาะสมเพื่อให้เศรษฐกิจสามารถเติบโตไปได้ ไม่สะดุด ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนที่มีแนวโน้มแข็งค่าขึ้นจากการเคลื่อนย้ายเงินทุนเพื่อเก็งกำไรค่าเงิน หลังกลุ่มประเทศเอเชียเริ่มมีการปรับขึ้น ดอกเบี้ยนโยบาย นอกจากนี้เสถียรภาพของรัฐบาลจะยังส่งผลต่อการเบิกจ่ายงบประมาณตามแผนกระตุ้นเศรษฐกิจไทยเข้มแข็งที่จะเริ่มเห็นเม็ดเงินในปีนี้ 2 แสนล้านบาท รวมถึงความล่าช้าในการแก้ไขปัญหากรณีมาบตาพุด

นายวิวัฒน์แนะกลยุทธ์ลงทุนในปีนี้ว่า ควรดูจังหวะการเข้าซื้อและขายเป็นหลัก มากกว่าจะเลือกตัวหุ้น เพราะหุ้นที่มีข่าวดีอย่างการจ่ายปันผลรองรับแต่เจอข่าวลบปัจจัยภายนอกก็ทำให้ราคาหุ้นยังปรับตัวลงได้ ดังนั้นจังหวะลงทุนต้องดู 2 ช่วง คือช่วงแรกรอซื้อในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์นี้ เนื่องจากมีประเด็นคำตัดสินกรณี ยึดทรัพย์ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ซึ่งจะทำให้ดัชนีปรับตัวลงและรอลุ้นดัชนีปรับตัวขึ้นทดสอบ 720 จุด ช่วงเดือนมีนาคมเป็นช่วงประกาศจ่ายปันผล

ช่วงที่ 2 รอจังหวะซื้อหากดัชนีปรับลงสู่แนวรับ 550 จุด ในเดือนสิงหาคมถึงกันยายน เพราะเป็นช่วงที่สภาพคล่องไหลออกจากตลาดหุ้นหนักที่สุด โดยให้เลือกหุ้นกลุ่มที่จ่ายปันผลดี และกลุ่มที่กองทุนส่วนใหญ่สนใจลงทุนซึ่งจะอยู่ในกลุ่มหุ้นใหญ่ SET 50 และไปรอทำกำไรในช่วงดัชนีปรับตัวขึ้นรอบปลายปีที่จะมีข่าวคาดการณ์ตัวเลขเศรษฐกิจของปี 2554 ที่ดีขึ้นมาก

ส่วนเงินลงทุนต่างชาติ นายวิวัฒน์ประเมินว่า ปีที่แล้วนักลงทุนต่างชาติซื้อสุทธิ 60,000 ล้านบาท แต่จากปัจจัยทั้งในและ

ต่างประเทศที่กระทบต่อตลาดหุ้น จึงมีโอกาสที่เงินจะไหลออกจาก ตลาดหุ้นไปลงทุนในพันธบัตรรัฐบาล โดยเฉพาะในช่วงดอกเบี้ย เริ่มเข้าสู่ขาขึ้น ปีนี้จึงคาดว่านักลงทุนต่างชาติมีแนวโน้มขายสุทธิที่ 50,000 ล้านบาท

นายสุพรรณ เศษธะพานิช ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายการลงทุน บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) ยูไนเต็ด จำกัด ฉายภาพการลงทุนของนักลงทุนญี่ปุ่นยังเติบโตต่อเนื่อง เนื่องจากปี 52 อัตราผลตอบแทนเงินปันผลเฉลี่ยประมาณ 4-6% ถือว่าสูงกว่าการลงทุนในตราสารหนี้หรือฝากไว้ในธนาคารพาณิชย์ของประเทศญี่ปุ่น แต่ยอมรับว่า ตลาดหุ้นไทยมีปัจจัยกดดันจากการเมือง ซึ่งไม่ว่าผลจะออกมาในรูปการยุบสภา เปลี่ยนผู้นำรัฐบาล หรือปฏิวัติที่เป็นข่าวลือในขณะนี้ ก็ล้วนแต่สร้างความเสียหายอาจทำให้ตลาดหุ้นไทยซึมลึกระยะหนึ่ง และยังมีปัญหามาบตาพุดยืดเยื้ออีก

ในพรรคเพื่อไทย มีเสือ-สิงห์-กระทิงดุหลายตัว พื้นที่กรุงเทพมหานคร มีเจ้าแม่-เจ้าพ่อคุมเชิงอยู่ 2 คน

ทั้ง 2 คน เป็นผู้ยิ่งใหญ่-ใกล้ชิดเป็น “พิเศษ” กับ “พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร”

ทั้ง 2 คน เป็นมือ-ไม้ของพรรค ตั้งแต่ยุคไทยรักไทย-พลังประชาชน

คนหนึ่งเป็น “ขุนศึก” ผู้มีอิทธิพลจาก ฝั่งธน คนหนึ่งเป็น “ขุนพลหญิง” จาก ฝั่งพระนคร คุมเชิงทั่วทั้งกรุงเทพมหานคร

“ขุนศึก-ฝั่งธน” มีลูกชาย 3 คน เป็นบริวารหลัก

“ขุนพลหญิง” มีบริวาร-เด็กในคาถา ทั้งชาย-หญิง รวมกันไม่ต่ำกว่า 30 คน

ทั้ง “เฉลิม อยู่บำรุง” และ “คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์” มี ส.ส.พื้นที่เลือกตั้งเขต กทม.กว่า 30 คน เป็นเดิมพัน

แต่หากวัดกำลังภายในกันแล้ว ฝ่ายของ “คุณหญิงสุดารัตน์” ย่อมมีกองกำลังเหนือกว่าฝ่ายของ “เฉลิม”

แม้ว่าฝ่าย “เฉลิม” จะมีกองกำลังจากภาคอีสานมาสมทบด้วย

แต่กองกำลังของฝ่าย “คุณหญิงสุดารัตน์” นั้น นอกจาก ส.ส.ที่อยู่ในกำมือแล้ว ยังมีบารมีของฝ่าย “ชินวัตร” เป็นพวก

สˆวน “เยาวภา วงศ์สวัสดิ์” น้องสาว “ทักษิณ” เป็นฝ่าย “คุณหญิงสุดารัตน์”

ไม่นับรวมบรรดา “ลูกชาย” นอกไส้ ที่เป็น ส.ส.คุมพื้นที่ กทม. อาทิ น.อ.อนุดิษฐ์ นาครทรรพ นายอนุสรณ์ ปั้นทอง นายการุณ โหสกุล นายวิชาญ มีนชัยนันท์ นายดนุพร ปุณณกันต์

ผนึกกำลังกับ นายอุดมเดช รัตนเสถียร ส.ส.นนทบุรี และ นายสมพล เกยุราพันธุ์ ส.ส.สัดส่วน ผู้เป็นเหมือน “ทายาท” การเมืองจากตระกูล ให้ “เกยุราพันธุ์” มีพื้นที่ในสภาผู้แทน

ส่วนกองกำลังของฝ่าย “เฉลิม” นั้น มักมีชื่อ “คุณหญิงพจมาน ณ ป้อมเพ็ชร์” ไปเอ่ยอ้าง สมทบกับ ส.ส.ระดับ “ลูกก๊วน” อาทิ นายธเนศ เครือรัตน์ นายวิวัฒนะชัย โหตระไวศยะ จากศรีสะเกษ นายวิเชียร ขาวขำ และนายอนันต์ ศรีพรรณ จากอุดรธานี นายพีรพันธุ์ พาลุสุข จากยโสธร นายประชา ประสพดี กับนายนที สุทินเผือก จากสมุทรปราการ นายสุชาติ ลายน้ำเงิน จากลพบุรี พล.ท.มะ โพธิ์งาม จากกาญจนบุรี และนายสุนัย จุลพงศธร

“คุณหญิงสุดารัตน์” บอกว่า 3 ปีที่ถูกเว้นวรรคทางการเมือง กลับไปทำหน้าที่แม่บ้านเต็มตัว แต่ “เฉลิม” ตะโกนก้องตึกพรรคเพื่อไทยว่า “ที่พรรคต้องวุ่นวาย เพราะคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ คนเดียว”

“คุณหญิงสุดารัตน์” บอกว่า ตอบไม่ได้ 100% ว่าจะต้องกลับไปทำงานการเมือง หรือไม่ แต่ “ยังอยากทำงาน” และหาก กลับไป ก็มีข้อแม้ว่า บ้านเมืองต้องเป็นประชาธิปไตย ถ้ากติกาไม่เป็นประชาธิปไตย “สู้อยู่ข้างนอกดีกว่า”

วัตรปฏิบัติในการ “สู้ข้างนอก” ของ “คุณหญิงสุดารัตน์” ที่บรรดาลูกพรรค-เสือ-สิงห์ในพรรค “นินทา” กันว่า เธอเคยโผบินไปตั้งกลุ่ม ไปอยู่ตรงข้าม “นายใหญ่” แต่ไปไม่รอด ต้องกลับมาจับมือ “ยงยุทธ ติยะไพรัช” ล้มล้างฝ่าย “เฉลิม”

เมื่อถึงฤดูกาล “เปิดหน้าชก” ในสภาผู้แทน ในศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจ “เฉลิม” จึงใช้จังหวะ-โอกาสฉีกหน้ากาก “เจ้าแม่ กทม.”

17 ปี ในสนามการเมือง การปะทะกับ “เฉลิม” คราวนี้ ถือว่าสร้างบาดแผลให้กับ “เจ้าแม่ กทม.” ได้มากที่สุด

ในฐานะผู้ “ศึกษาธรรมะ” อยู่ตลอดเวลา ทำให้ “คุณหญิงสุดารัตน์” ปลด-ปลงกับเรื่อง “อำนาจ” ในพรรคได้

“พุทธสอนให้เราใช้สติในการแก้ไขปัญหา” คุณหญิงมักกล่าวเช่นนี้

ไม่ว่าจะเป็นตำแหน่ง “เจ้าแม่ กทม.” หรือตำแหน่ง “นายกรัฐมนตรีหญิงคนแรก” คุณหญิงบอกปัด “ไม่ยึดติดกับหัวโขน”

ปฏิบัติการ “ฉีกหน้า-ถอดหัวโขน” ของ “เฉลิม” ทำให้พรรคเพื่อไทยร้าว-ร้อนไปทั้งพรรค

คอลัมน์ มนุษย์การเมือง
โดย อิศรินทร์ หนูเมือง isuans@hotmail.com

สัมภาษณ์

เมื่อนายพลแห่งกองทัพ-ถอดหัวราชสีห์ เมื่อนายพลนักปฏิวัติ-รัฐประหาร ลงจากหลังเสือ

เมื่อ “พล.อ.สนธิ บุญรัตกลิน” ผู้นำคณะนายทหารเข้ายึดอำนาจ สร้างตำนาน “ลับ-ลวง-พราง” และเปลี่ยนผ่าน-ผ่องถ่ายอำนาจ จนมาถึงคณะรัฐบาลพลเรือน

ผ่าน 3 ปี 3 รัฐบาล 3 นายกรัฐมนตรี

“พล.อ.สนธิ” กลับขึ้นหลังเสืออีกครั้ง

ในนามหัวหน้า “พรรคมาตุภูมิ”

กลิ่น-เสียง-คราบไคล ของการปฏิวัติ-รัฐประหารยังไม่จางหาย

ยังมีนายพลหลายคน หมกมุ่น-คลุกอยู่ในวังวน-ปฏิวัติ

โลกหมุนมาถึงวันทหารผ่านศึก วันแห่งดอกป๊อปปี้ผลิบาน “พล.อ.สนธิ” โคจรอยู่ที่ทำการพรรคมาตุภูมิ อาคารเบญจมาศ สนทนากับเรา ท่ามกลางพายุข่าวลือ “ปฏิวัติ” …โปรดฟังอีกครั้งหนึ่ง

- ในฐานะเป็นผู้นำคณะปฏิวัติ 19 กันยายน 49 วิเคราะห์ปรากฏการณ์ข่าวลือเรื่องปฏิวัติ มกราคม 53 อย่างไร

การปฏิวัติไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะบ้านเรา มันเกิดขึ้นทั้งโลก ถามว่าการปฏิวัติ ปฏิวัติเพราะอะไร ปฏิวัติเพราะอยากเป็นเผด็จการ หรืออยากเป็นใหญ่ในแผ่นดิน นั่นก็เป็นการปฏิวัติอย่างหนึ่ง

แต่การปฏิวัติที่เรียกว่า Flower revolution มันมีอยู่หลายประเทศ คือ การปฏิวัติโดยประชาชน การปฏิวัติทุกครั้งถ้ามีประชาชนร่วมอยู่ในการที่จะเดินไป ข้างหน้าในระบอบประชาธิปไตย ผมถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงเข้าไปสู่ระบอบประชาธิปไตย เป็นการเปลี่ยนแปลงเพื่อรักษาประชาธิปไตย

ก่อนจะเกิด Flower revolution มันมีจุดบอกเหตุเกิดขึ้นที่ประชาชนรับไม่ได้ ยกตัวอย่างในฟิลิปปินส์รัฐบาลคอร์รัปชั่น เห็นแก่พวกพ้อง รัฐบาลมีปัญหาการปกครอง โดยลักษณะที่ไม่ใช่ระบอบประชาธิปไตย ประชาชนไม่มีส่วนร่วมนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้น ทำให้เกิด Flower revolution คือการปฏิวัติโดยประชาชน ถามว่าปฏิวัติ เขาผิดหรือเปล่า นี่คือ การปฏิวัติเพื่อรักษาประชาธิปไตย

เหมือนกัน…การปฏิวัติใดก็ตามที่มีประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมนั่นคือ ปฏิวัติเพื่อรักษาประชาธิปไตย ฉะนั้นสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตข้างหน้าจะมีหรือไม่มี…มันขึ้นอยู่กับประชาชนที่จะเป็นผู้มีส่วนร่วมในการกระทำมากน้อยแค่ไหน

ถ้าปฏิวัติเต็มไปด้วยประชาชน ประชาชนต้องการอย่างนี้ ถือว่าเป็นการปฏิวัติที่ถูกต้อง เพราะประชาชนทนไม่ไหวกับการปกครองที่ไม่ใช่ประชาธิปไตย ซึ่งมีหลายประเทศที่เกิดขึ้นในโลก

- ท่ามกลางข่าวลือขณะนี้ มีลางบอกเหตุอะไรหรือไม่ว่าจะมีการปฏิวัติเกิดขึ้น

อย่างที่ว่า ถ้าประชาชนเห็นด้วยกับการปฏิวัติก็เป็นเรื่องที่ต้องจับตาดู แต่ถ้าฉันใดก็ตามที่การปฏิวัติโดยที่ประชาชนไม่เห็นด้วย อย่าเพิ่งไปมอง ฉะนั้นถ้าเผื่อจะปฏิวัติประชาชนต้องเห็นด้วย แต่ถ้าประชาชน ไม่เห็น ถ้าใครคิดจะทำ…คงลำบาก

ถ้าถามว่าปฏิวัติตอนนี้เสื้อแดงจะทำยังไง เสื้อเหลืองเอาด้วยมั้ย ประชาชนในประเทศเห็นด้วยมั้ย นักวิชาการ นักธุรกิจ เห็นด้วยมั้ย ถ้าประชาชนไม่เห็นด้วยแล้วคิดจะทำ ผมว่า…ฆ่าตัวตาย

- หลังเหตุการณ์ปฏิวัติ 19 กันยายน มีผลพวงอะไรที่ทำให้บ้านเมืองเดินมาสู่ จุดนี้

หลายคนไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น แล้วเราจะบอกว่า ถ้าไม่ทำจะดีกว่านี้ ไม่มีใครรู้ว่าไม่ทำ แล้วมันจะดีกว่านี้ หรืออาจจะแย่กว่านี้ ฉะนั้นบอกกันตามตรงเป็นเหตุที่เกิดแล้ว ผมไม่อยากพูดถึงอดีตเพราะมันพิสูจน์ไม่ได้ว่า ถ้าไม่เกิด ถ้าไม่ทำ แล้วมันจะเกิดอะไร หรือถ้าทำแล้วมันจะเกิดอะไร

แต่คิดว่าเดี๋ยวนี้ ที่กำลังมาสู่จุดนี้ เราทำในวันนั้น มันเหมือนกับ Flower revolution ประชาชนสนับสนุนในการทำ ผมถือว่าเป็นการปฏิวัติ เป็นการปฏิรูป ที่ประชาชนรับได้นั่นคือ การปฏิรูปเพื่อรักษาระบอบประชาธิปไตย

- การเรียกร้องแก้รัฐธรรมนูญของพรรคร่วมรัฐบาล เหตุผลหนึ่งมาจากต้องการ ล้างคราบไคลการปฏิวัติ 19 กันยายน 49

การแก้รัฐธรรมนูญเราต้องมองว่าประชาชนมีส่วนรับรู้และเข้าใจหรือต้องการมากน้อยแค่ไหน เราอย่าไปมองว่าประชาชนไม่เห็นด้วยกับรัฐธรรมนูญ 2550 หรือรัฐธรรมนูญ 2540 ซึ่งเราคิดแทนประชาชนไม่ได้ ก็ต้องถามว่าภาพใหญ่ประชาชนคิดอย่างไรกับ 2550 หรือ 2540 เพราะประชาชนเป็นเจ้าของรัฐธรรมนูญ ถามคนคนเดียวไม่ได้ ต้องถามกลับไปที่ประชาชน

ฉะนั้น รัฐธรรมนูญไม่ว่าจะเป็น 2540 หรือ 2550 เมื่อใช้มาสักพักหนึ่งต้องมีการปรับแก้เพื่อให้เหมาะกับสถานการณ์ นั่นหมายถึงประชาชนกำลังเดือดร้อนเราจึงต้องแก้เพื่อให้ประชาชนอยู่ดีมีสุข นั่นคือ สิ่งที่ต้องทำ ถ้าแก้แล้วประชาชนมีสุข ก็แก้ ถ้าประชาชนไม่มีสุข จะไปแก้ทำไม

- เป็นไปได้หรือไม่ว่าในอนาคตชื่อ พล.อ.สนธิ ในนามพรรคมาตุภูมิ จะเป็น มือประสานสิบทิศทางการเมือง

ปัจจัยต่าง ๆ ที่เราจะไปมีอำนาจทำอย่างนั้น ก็ต้องถามว่าเรามีอะไรเป็นพลังหรือไม่อย่างไร ถ้าเราจะไปพูด เรามีอะไรเป็นตัวแสดงออกหรือยังว่าเรามีศักยภาพ ไม่ใช่ไม่มีศักยภาพครับ แต่หมายถึงว่า เมื่อจะถึงเวลานั้นซึ่งไม่รู้เมื่อไร แต่วันนั้น ถ้าเราจะไปทำภารกิจนี้ เราก็ต้องดูตัวเราว่ามีความพร้อมไปสู่จุดนั้นหรือเปล่า ไม่ใช่ อยู่ดี ๆ เอาคนที่ไม่มีศักยภาพ มันเป็นธรรมชาตินะ

- ช่วงที่ผ่านมาได้คุยกับ พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา ผบ.ทบ.หรือคุณทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี บ้างหรือไม่

ก็เจอกัน ก็คุยกัน แต่เราจะไม่คุยเรื่องการเมืองกัน คุยกันเรื่องอื่น เรื่องการเมืองมันไม่เกี่ยวกับกองทัพ ส่วนใหญ่คุยเรื่องทั่วไป และเรื่องส่วนตัวกับคุณทักษิณ ชินวัตร โทรศัพท์คุยกัน 2 ครั้งครับ… นานแล้วครับที่ไม่ได้คุยกัน

- จากชีวิตผู้นำทหารใส่เครื่องแบบมาสู้ผู้นำพรรคการเมือง ชีวิตเปลี่ยนไปหรือไม่

เมื่อครั้งที่เป็นทหาร ชีวิตเราอยู่ในกรอบของความเป็นระเบียบ มีกฎกติกาชัดเจน แต่พอมาอยู่เส้นทางการเมือง ถามว่า แตกต่างมั้ย ก็ไม่แตกต่าง เพราะจริง ๆ แล้วการที่สังคมประชาธิปไตย หรือสังคมทั่วไป มีระเบียบมีวินัย ก็ถือว่าเป็นกรอบที่ดี

ฉะนั้น เมื่อเราเข้ามาอยู่ในสังคมการเมือง ถ้าสังคมการเมืองที่ดี เป็นสังคมที่มีวินัย มีการจัดระเบียบกติกาของการเมืองที่มีคุณธรรม จริยธรรมของมันมีอยู่ ถามว่ามีอะไรแตกต่างมั้ย ไม่มีอะไรแตกต่าง ชีวิตประจำวัน แนวคิดเหมือนเดิม เพราะชีวิตของสังคมปุถุชนทั่วไปคือการเมืองระดับเล็กสุด พอเราเข้ามาตรงนี้ก็พัฒนามาจากสังคมเล็ก ๆ มาสู่สังคมใหญ่ ฉะนั้นเราเข้ามาสู่สังคมการเมืองมันก็คือการที่เรายกระดับการเมืองของเรา

- นอกจากนโยบายเรื่องภาคใต้แล้ว พรรคมีนโยบายอะไรอีกบ้างที่แตกต่างจากพรรคอื่น และโดนใจประชาชน

จริง ๆ นโยบายของพรรคทุกพรรค มีนโยบายหลักของมันอยู่ การเมือง เศรษฐกิจ สังคม หรือเทคโนโลยี แต่ ณ เวลานี้สถานการณ์ปัจจุบันในบ้านเรามีปัจจัยหลายอย่าง โดยเฉพาะเรื่องความขัดแย้งทางการเมือง ความขัดแย้งทางสังคม ทำให้เกิดความแตกแยก ทะเลาะเบาะแว้ง

ฉะนั้น พรรคมาตุภูมิมีความตั้งใจอยู่อย่างเดียว คือ จะทำอย่างไรที่จะทำให้สังคมไทยกลับไปสู่สังคมที่มีความรัก สมัครสมานสามัคคี ไม่แบ่งฝักแบ่งฝ่าย นี่คือสิ่งที่เราต้องการ ฉะนั้นนโยบายหลักของพรรคก็คือ เราต้องการเห็นความสามัคคีในชาติ เพราะคำว่าไทยก็คือ ทั้งประเทศ นี่คือสิ่งที่เราต้องทำ

- แต่ในสถานการณ์การเมืองชั่วโมงนี้ นโยบายที่ท่านใฝ่ฝันอาจทำได้ยากในทางปฏิบัติ

แน่นอน…วิธีการปฏิบัติไม่ง่าย แต่ก็ต้อง มีขั้นมีตอนของมัน เพราะอย่างไรก็ตามเจตนารมณ์หลักของเราคือเราต้องสร้างตรงนี้ เรามีนโยบาย ไม่ได้หมายความว่าตอนนี้เราจะทำ แต่ถ้าเรามีโอกาส เราได้ทำ เราจะทำ

- การเดินสายไปสร้างสัมพันธไมตรีกับพรรคการเมืองต่าง ๆ อยู่ในแนวนโยบายสร้างความสามัคคีในชาติ หรือเป็นแค่ภาพทางการเมือง

เราต้องการเห็นบ้านเมืองเป็นอย่างไรนั่นคือคำตอบ เมื่อเราต้องการเห็นการเมืองบ้านเราเป็นการเมืองที่เดินไปข้างหน้า เพื่อผลประโยชน์ชาติ ผลประโยชน์ประชาชน นี่คือจุดประสงค์หลักที่เราวางไว้ เมื่อวางแล้วสอดคล้องกับจุดประสงค์เดิมก็คือ ความสามัคคี

ฉะนั้น การที่เราเดินทางไปให้กำลังใจพรรคโน้นพรรคนี้ ทักทายปราศรัย ผมถือว่าเป็นปกติของการทำงานพรรคการเมืองทุกพรรคทั้งระบบในระบอบประชาธิปไตย ความขัดแย้งส่วนตัวกับ ผลประโยชน์ชาติต้องแยกให้ออก ถ้าแยกไม่ออกบ้านเมืองจะเกิดปัญหา

การที่เราไปเยี่ยมพรรคการเมือง เป็นวัฒนธรรมทางการเมืองของพรรคการเมือง ซึ่งเป็นสิ่งถูกต้องการที่พรรคการเมืองเกิดขึ้นมาถือว่าระบบประชาธิปไตยเรากำลังเดินไปในทางที่ ถูกต้อง เราอย่าไปเลือกว่าพรรคไหน หรือเลือกว่าข้างไหน

- พรรคมาตุภูมิมีกลุ่มทุนสนับสนุนมากน้อยแค่ไหน

จริง ๆ เรื่องทุนเราต้องดูว่าในกติกาของ กกต.เขาให้พรรคการเมืองใช้ได้มากน้อยแค่ไหน มีกติกาของมันอยู่ เราเดินตามกติกา ผมไม่กังวลเรื่องทุน โดยความหวังเราก็อยากเห็นว่ามีกลุ่มต่าง ๆ ให้การสนับสนุน แต่เราก็ไม่รู้ว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นข้างหน้า เราตอบไม่ได้

- ท่านกังวลกับเหตุการณ์บ้านเมือง โดยเฉพาะคดียึดทรัพย์คุณทักษิณช่วงเดือนกุมภาพันธ์หรือเปล่า

จริง ๆ บ้านเมืองมีขื่อมีแป มีกฎหมาย ระบอบประชาธิปไตยข้อหนึ่งในการเป็นประชาธิปไตยก็คือ Rule of law กฎหมายเป็นตัวกำหนดให้คนเดินภายใต้กรอบในระบอบประชาธิปไตย ฉะนั้นอะไรที่จะเกิดขอให้กระบวนการทางกฎหมาย กระบวนการยุติธรรมรักษาไปตามนั้น แล้วทุกอย่างมันจะเดินไปได้เองไม่ต้องกังวลครับ เรื่องนี้…ไม่ต้องกังวล มาตรการทางกฎหมายมันมีอยู่

- ท่านเชื่อว่าปัญหาการเมืองวันนี้ยังมีทางออกที่เป็นไปตามระบบ

จริง ๆ แล้วการเมืองมีทางออกของมันอยู่ ด้วยระบบวิถีทางการเมือง เพราะเราจะแก้การเมืองนอกระบบคงเป็นไปไม่ได้ นอกระบบคืออะไร ตัวอย่างง่าย ๆ คือการปฏิวัติรัฐประหารก็เป็นไปไม่ได้ จะมาแบบอื่น ผมก็มองไม่เห็น แต่ว่ามันมีทางแก้ทางการเมืองที่ต้องใช้ระบบการเมืองมาแก้

ฉะนั้น มันมีวิถีทางของมัน ยังไม่ตันครับ ยังไปได้อยู่ เราไปกังวลมากเกินไปว่าบ้านเมืองไม่มีทางออก จริง ๆ สภาก็เดินไปตามรูปแบบทางการเมือง ถ้าไปไม่ได้ ก็ยุบสภา ไปไม่ได้ ก็ลาออก ก็ต้องไปตามทาง นี่คือทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย

ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในสังคมไทย คือ ระบอบประชาธิปไตย แต่อย่าใช้ความรุนแรง ถ้าใช้ความรุนแรง ไม่ใช่ระบอบประชาธิปไตย

- ดูท่านจะมองโลกในแง่ดี

จะไปมองในแง่ร้ายเพื่ออะไร ไม่เป็นประโยชน์กับบ้านเมือง ไม่เป็นประโยชน์กับสังคม ฉะนั้นเรามองในแง่ดีว่ามันต้องไม่เกิดนะ เศรษฐกิจต้องดีนะ สังคมต้องรักกันนะ สิ่งที่มันเป็นปัญหาจะเกิด ผู้บริหารประเทศเขาก็จัดการของเขา หน้าที่ของการเป็นพลเมือง เราก็ต้องรักษาหน้าที่ของความเป็นพลเมืองของเราไว้ เท่านั้นเอง

สิทธิกับหน้าที่เราก็ปฏิบัติตาม บ้านเมืองก็เดินได้ไม่มีปัญหา แล้วมองในแง่บวกเข้าไว้ อย่ามองแง่ลบ ไม่งั้นบ้านเมืองจะสับสน ดังนั้นสื่อ…เวลาให้ข้อมูลประชาชนต้องให้ในแง่บวก อย่าให้แง่ลบ ประชาชนจะเป็นกังวล

- สื่อมวลชนทำหน้าที่อย่างที่ควรจะเป็นหรือยัง

รัฐธรรมนูญ 2550 เป็นรัฐธรรมนูญที่ให้สิทธิกับสื่อสูงมาก ถือเป็นคุณประโยชน์ของสื่อในระบอบประชาธิปไตยที่ชัดเจนมาก ผมคิดว่าสื่อจะต้องหันกลับไปมองว่าจะต้องทำให้สังคมเรามีความรัก สามัคคี อะไรที่ดี อะไรที่ควรให้รู้มากน้อยแค่ไหน นี่เป็นหน้าที่ของสื่อ

เพราะว่าสังคมจะไปได้ดีหรือไม่ดี เศรษฐกิจจะไปได้ดีหรือไม่ดี อยู่ที่สื่อทั้งสิ้น ฉะนั้นสื่อจะต้องไปจัดสรรดูว่าอะไรควรอะไรไม่ควรโดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องจรรยาบรรณของความเป็นสื่อฉะนั้นการกำกับดูแลกันเองเป็นเรื่องสำคัญ จรรยาบรรณแต่ละคนมีหรือเปล่า ถ้ามี…บ้านเมืองมันเดินได้

- มองสังคมเศรษฐกิจ การเมืองไทย วันนี้อย่างไรบ้าง

เราต้องรู้ว่าสังคมไทยเป็นยังไง (นะ) สังคมก็คือสิ่งที่แสดงออกของวิถีชีวิตที่มันเปลี่ยนแปลงหมุนเวียน แน่นอนว่าสังคมบ้านเรากำลังสับสน ที่เห็นกันอยู่มีสีโน้นสีนี้

นี่คือสังคมที่ยังไม่เรียบร้อย ซึ่งส่วนหนึ่งการเมืองก็มีส่วน เป็นธรรมชาติในระบอบประชาธิปไตย แต่อย่าไปกังวลกับมันมากนัก เพียงแต่ว่าหน้าที่ของผู้ปกครองหรือรัฐบาล ผู้บริหารประเทศ ต้องแก้ปัญหาสังคม ให้สังคมไทยเป็นสังคมที่มีความรักความผูกพันเหมือนเดิม ซึ่งก็ต้องค่อยเป็นค่อยไป

ส่วนเศรษฐกิจผมยังมั่นใจว่า ภาคธุรกิจเขาเดินของเขาไปได้ ปัญหาที่เกิดความยุ่งยากกับภาคธุรกิจก็คือ การเมืองที่ทำให้ระบบสังคมไปกระทบกับระบบเศรษฐกิจ ทำให้เศรษฐกิจมีความยุ่งยากบ้าง แต่โดยรวมยังไปได้

- หลังผันตัวเองมาเล่นการเมือง ชีวิตมีความสุขมั้ย

ผมไม่มีความทุกข์ เพราะมันเป็นวิถีชีวิตของเรา มันไม่มีความทุกข์ เพียงแต่ว่างานอาจจะมากขึ้น แต่ก็ไม่ใช่ปัญหา แต่ที่หนัก ๆ คือเรียนหนังสือมากกว่าที่ทำให้ เรากังวล กลัวสอบไม่ได้ดี (หัวเราะ)