 |
เลียนแบบธรรมชาติ ช่วยสร้างผลงานสำเร็จเร็วไวการศึกษาเพื่อเลียนแบบธรรมชาติจะช่วยลดการใช้พลังงานและเร่งให้เกิดนวัตกรรมใหม่ๆ เร็วขึ้น
ใบบัวมีคุณสมบัติพิเศษที่ทำให้ละอองน้ำเล็กๆ รวมตัวกันเป็นหยดน้ำที่ใหญ่ขึ้นและกลิ้งออกไป วิธีการดังกล่าวสามารถนำมาพัฒนาเป็นสารเคลือบทำความสะอาดตัวเองได้สำหรับรถยนต์ สีทาบ้าน กระจก ซีเมนต์ และกระเบื้องมุงหลังคา ขณะที่รถยนต์ Volvo ก็ได้นำคุณสมบัติเฉพาะตัวของใบบัวที่น้ำบนใบบัวสามารถรวมตัวกันเป็นหยดน้ำใหญ่ได้โดยไม่แตกกระจายตัวหลังเกิดแรงปะทะไปเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาระบบหลบหลีกการชน
Janine Benyus ผู้บุกเบิกแนวทางการเลียนแบบธรรมชาติได้บัญญัติคำว่า “biomimicry” ขึ้นในหนังสือที่เธอพิมพ์ออกจำหน่ายเมื่อราวสิบปีที่แล้ว แต่ความรู้ที่เธอรวบรวมไว้เหล่านี้กลับเพิ่งได้รับความสนใจจากผู้คนส่วนใหญ่ในเวลานี้
ในที่ประชุม Brainstorm Green นั้น Benyus ได้บรรยายถึงวิธีที่บริษัทต่างๆ สามารถเรียนรู้ที่จะ สร้างนวัตกรรมใหม่ๆ โดยใช้ประโยชน์จาก “เทคโนโลยีที่ถูกออกแบบมาอย่างมีวิวัฒนาการ” (evolutionarily-designed
technologies) อันเป็นความคิดที่มีอยู่แล้วในธรรมชาติ ซึ่งบริษัทของเธอ The Biomimicry Guild ก็มีบริการให้คำปรึกษาแก่บริษัทต่างๆ ที่สนใจในแนวคิดดังกล่าวด้วย
 |
Benyus กล่าวว่า “สัตว์และต้นไม้ใช้เวลาถึง 3.8 ล้านล้านปีในการปรับตัวให้สมดุลกับสิ่งแวดล้อมอย่างสมบูรณ์” และยังมีสัตว์และพืชอีกกว่า 30 ล้านชนิดให้มนุษย์เฝ้าสังเกตและศึกษา เพื่อนำมาแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนมากขึ้นในโลกปัจจุบันที่มีคนอาศัยอยู่หนาแน่นและมีอุณหภูมิที่ร้อนจัด โดยขณะนี้มีบริษัทที่เคยร่วมงานกับ Benyus หรือนำความคิดของเธอไปใช้แล้วมากมาย เช่น บริษัทผลิตพรม Interface, บริษัทเฟอร์นิเจอร์ Herman Miller, GE, Nike, Kraft, General Mills, Seventh Generation และ Boeing
Benyus มีตัวอย่างงานนวัตกรรมที่เกิดจากการเลียนแบบธรรมชาติที่เป็นที่รู้จักกันดีก็คือ ชุดว่ายน้ำของ Speedo ที่วางจำหน่ายในปี ค.ศ.2000 ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างสูง เนื่องจากนักกีฬาว่ายน้ำที่ใส่ชุดนี้สามารถทำลายสถิติโลกได้ ด้วยลักษณะพิเศษที่ผลิตเลียนแบบผิวของปลาฉลามซึ่งมีลักษณะเหมือนฟันซี่เล็กๆ ซึ่งจะช่วยลดแรงถ่วงของน้ำได้ดี นอกจากนี้วิธีการเคลื่อนไหวของหางปลาฉลามก็ยังสร้างแรงบันดาลใจให้กับบริษัทผู้ผลิตเครื่องจักรที่เก็บเกี่ยวพลังงานจากคลื่นในทะเลด้วย
ขณะที่รถไฟหัวกระสุนในประเทศญี่ปุ่นที่ถูกออกแบบขึ้นใหม่โดยเลียนแบบจงอยปากของนกกระเต็น (Kingfisher) ก็สามารถเพิ่มความเร็วได้มากถึง 10% และยังลดการใช้พลังงานลงได้ 15% ด้วย ส่วนการศึกษาระบบของผึ้งเต้นระบำอย่างใกล้ชิดก็นำไปสู่ความสามารถของศูนย์ข้อมูลในการจัดสรรเวลาของแม่ข่ายคอมพิวเตอร์ได้อย่างมี ประสิทธิภาพมากขึ้น เช่นเดียวกับที่บริษัท Konarka กำลังสร้างโซลาร์เซลล์ที่เลียนแบบเทคนิคการสังเคราะห์แสงของพืช
ความก้าวหน้าที่เป็นไปได้ทางวิทยาศาสตร์สาขาต่างๆ ในอนาคต จะเอื้อประโยชน์ให้นักออกแบบที่พร้อมศึกษาตัวอย่างจากธรรมชาติสามารถสร้างผลงานสร้างสรรค์ขึ้นได้มากมาย เช่น การศึกษาเรื่องความเป็นฉนวนจากปลาไหลไฟฟ้าว่ามีวิธีป้องกันตัวเองจากการถูกไฟฟ้าชอร์ตได้อย่างไร หรือการที่บริษัทแห่งหนึ่งพยายามศึกษาว่า สัตว์ตระกูลมอลลัสต์ ซึ่งได้แก่ หอยชนิดต่างๆ หมึก และลิ้นทะเล ใช้ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สร้างเปลือกของมันได้อย่างไร เพื่อนำความรู้ที่ได้ไปเปลี่ยนก๊าซคาร์บอนในบรรยากาศให้เป็นวัสดุก่อสร้าง ที่มีประโยชน์แทน หรือแม้แต่แมลงปีกแข็ง นามิเบียน ก็อาจจุดประกายการผลิตน้ำใน ภูมิประเทศที่แห้งแล้งได้เช่นกัน เนื่องจากแมลงชนิดนี้สามารถดึงน้ำออกมาจากหมอกได้ โดยใช้ผิวที่มีคุณสมบัติพิเศษบนปีกของมัน
นอกจากบริการให้คำปรึกษาแล้ว Benyus ยังได้ก่อตั้งสถาบันที่ไม่หวังผลกำไรชื่อ Biomimicry Institute ซึ่งจัดทำรายการหน้าที่ต่างๆ ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลกที่ประสบความสำเร็จในการปรับตัวและการดำรงชีวิตมาเป็นเวลาหลายร้อยปี เพื่อเปิดโอกาสให้นักคิดสามารถตอบคำถามในธรรมชาติได้ จากฐานข้อมูลนี้ รวมถึงสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง เช่น ธรรมชาติจับยึดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้อย่างไร ? ความเป็นฉนวน ? การลดแรงเสียดทาน ? ทำอย่างไรไม่ให้รั่วซึม ? เสียงเงียบ ? การจัดการกับความชื้น ? การกักเก็บพลังงาน ? หรือบรรจุภัณฑ์ ?
สถาบันแห่งนี้จึงทำหน้าที่เสมือนแหล่งความรู้แบบเปิดที่เชื่อถือได้สำหรับเก็บรักษาการค้นพบต่างๆ และไม่เพียงแต่เป็นสถานที่ที่ความคิดจะถูกเปลี่ยนไปเป็นผลกำไรจากการนำไปผลิตจริงแล้ว แต่นักชีววิทยาที่ค้นพบสิ่งต่างๆ ก็สามารถจดทะเบียนสิทธิบัตรเป็นของตนเองได้ด้วย
อาจกล่าวได้ว่า Benyus และความคิดสร้างสรรค์ของเธอช่วยเสริมความหวังว่า เรายังมีเวลาพอที่จะพัฒนาตัวเองให้อยู่เหนือความท้าทาย ซึ่งดูเหมือนจะไม่มีวันสิ้นสุดบนดาวเคราะห์ดวงนี้ และในทางกลับกัน ความหลากหลายทางชีวภาพที่ถูกละเลยและความสามารถในการเข้าใจศักยภาพอันน่าตื่นเต้นของการเลียนแบบธรรมชาติ ก็จะช่วยสนับสนุนการแก้ปัญหาโดยรวมเพื่อปกป้องแหล่งทรัพยากรที่ไม่สามารถทดแทนเหล่านี้ได้
ที่มา : Fortune, April 25, 2008 By David Kirkpatvik
คอลัมน์ Creative Space
BY TCDC
Free Download 50000+ Freeware Shareware NOW.
ความรู้ยอดนิยม