 |
ปาฐกถาของ นายจักรภพ เพ็ญแข รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในวันที่ไปบรรยายเชิงวิชาการให้กับสมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศ อาจไม่จบแค่ลากิจ 7 วันแล้ว กลับมาทำงานต่อเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น
เพราะบัดนี้ “ทัศนคติที่เป็นอันตราย” ได้ทำให้หลายๆ คนอึดอัดไม่สบายใจ
บางคำและบางประโยค ไม่ว่าจะแปลเวอร์ชั่น “ศิริโชค โสภา” กรรมการบริหารพรรคประชาธิปัตย์ หรือเวอร์ชั่นของ “คุณเพ็ญ” เอง หลังรู้ข้อสอบ ก็ยังน่าเป็นห่วงอยู่ดี
ดร.อนันต์ เหล่าเลิศวรกุล อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นักวิชาการด้านภาษา ตีความและวิเคราะห์ความเห็นจากปาฐกถาได้อย่างน่าสนใจ
“ที่นายจักรภพแปล ผมถือว่าการแปลนั้นเป็นคุณกับคนแปล เป็นคุณสำหรับ ผู้พูด”
ดร.อนันต์กล่าวว่า ไม่สามารถตอบคำถามได้ว่า มุมมองความเข้าใจในประวัติศาสตร์การเมืองไทย ในฐานะที่นายจักรภพเป็นคนจบรัฐศาสตรบัณฑิตเป็นเช่นไร อีกทั้งการเข้าถึงประวัติศาสตร์ ต้องได้เรียนประวัติศาสตร์มาไม่น้อยนั้น สำหรับนักเรียนที่เรียนดีและเป็นคนช่างอ่าน มีความรู้ทางประวัติศาสตร์ เมื่ออ่านต้องรู้ ทำให้ไม่สามารถคาดเดาได้ว่านายจักรภพมีความคิดอะไร
“ที่แสดงปาฐกถาเหมือนคนไม่มีความรู้ประวัติศาสตร์ไทย ตรงนี้เข้าใจอย่างอื่นไม่ได้เพราะเจตนาของผู้พูดแสดงให้ผู้ฟังคิดว่าการเมืองการปกครอง และเจตนาของนายจักรภพที่ให้ผู้สื่อข่าวต่างประเทศฟังเข้าใจว่า ประวัติศาสตร์การเมืองการ ปกครองตามที่นายจักรภพเข้าใจ กับที่เป็นความเข้าใจที่เราเข้าใจกันมา เข้าใจ เกี่ยวกับสถานภาพของกษัตริย์ เพราะกษัตริย์ทำให้ประชาชนมีศูนย์รวมของ รัฐแบบอุปถัมภ์”
“หนึ่งคือ เข้าใจว่ารูปแบบความสัมพันธ์ของสังคมไม่ใช่ระบบการเมืองการปกครอง ระบบอุปถัมภ์ที่ถูกต้องไม่ขัดประชาธิปไตย ระบบอุปถัมภ์ต้องไม่เป็นอุปสรรคขัดขวางประชาธิปไตย นายจักรภพบอกว่า ระบบการปกครองระบอบอุปถัมภ์ต้องประกอบด้วยผู้รับและผู้ให้ และการอุปถัมภ์ผู้ให้เป็นผู้ที่อยู่สูงกว่าในสังคม ส่วนผู้รับนั้นอยู่ต่ำกว่า”
“สองคือ การอุปถัมภ์ ผู้ให้การอุปถัมภ์อาจเป็นการให้ด้วยทรัพย์สิน อำนาจ ตำแหน่ง ผู้รับคือผู้รับใช้ อาจจะจ่ายเป็นแรงงาน ความรัก ความผูกพัน และผู้ให้ก็ตอบแทนด้วยความจงรักภักดี หรือทำงานบางอย่างที่ผู้ให้ไม่สะดวกทำด้วยตัวเอง สมมติว่าผมเป็นผู้ดี ไม่สะดวกที่จะออกไปทานข้าวนอกบ้าน ก็อาจใช้ให้ผู้ที่ได้รับความอุปถัมภ์ไป เพราะผมไม่สะดวกไปเดินที่ต่างๆ และไม่เดินในสถานที่ไม่ปลอดภัย ถ้าผมอยากทานก๋วยเตี๋ยวราดหน้าแต่ไม่สามารถไปด้วยตนเอง คนที่ถูกอุปถัมภ์ ต้องไป”
ดร.อนันต์กล่าวเพิ่มเติมว่า รูปแบบความสัมพันธ์ของกษัตริย์ ของนายจักรภพไม่ได้กล่าวถึงการอุปถัมภ์ผู้อื่น ทั้งๆ ที่การเมืองที่นายจักรภพเข้าใจก็เป็นการอุปถัมภ์ พรรคการเมืองก็มีความสัมพันธ์แบบอุปถัมภ์ นักการเมืองเองก็อุปถัมภ์ หัวคะแนน หรือแม้กระทั่งพูดถึงระบบมหาวิทยาลัย การที่รุ่นน้องได้เลกเชอร์จากรุ่นพี่ตรงนี้ก็เรียกว่าการอุปถัมภ์
“ระบบอุปถัมภ์ถ้าใช้เป็นก็เป็นคุณ แต่ที่นายจักรภพคุยนั้นมีแต่ด้านลบ ผมยกตัวอย่างว่า มี 2 คนมาสมัครงาน คนหนึ่งเป็นลูกชายเพื่อนผม จบมหาวิทยาลัยเดียวกัน ระดับเดียวกัน แล้วเพื่อนผมฝากมา ผมเองก็รู้จักว่าเด็กคนนี้เป็นอย่างไร ผมเองก็พอใจ เพราะเป็นลูกเพื่อน มันก็เป็นเรื่องที่ไม่ดีกับคนที่ไม่ได้ระบบอุปถัมภ์ วันหนึ่งหากลูกเพื่อนผมไม่ทำงาน แล้วมาใช้ความสนิท ไม่รับผิดชอบงาน แล้วผมไปต่อว่าลูกของแกทำอย่างนี้กับฉัน ตรงนี้ก็ต้องถือว่าเป็นการใช้ระบบอุปถัมภ์ที่ผิด”
อาจารย์ด้านภาษายังกล่าวอีกว่า นายจักรภพได้ยกตัวอย่างสมัยพ่อขุนรามคำแหงขึ้นมาในการปาฐกถา โดยอ้างว่าที่หน้าวังมีการเคาะระฆัง ตรงนี้คือการเริ่มต้นของระบบอุปถัมภ์ ทำให้ประชาชนติดในระบบอุปถัมภ์
“นายจักรภพกล่าวว่า นี่เป็นการถามหาการพึ่งพาอาศัยก่อนที่เราจะพึ่งพาตนเอง เจตนาให้คนฟังเข้าใจแบบนี้ แต่ผมอยากบอกว่า ประเทศไทยไม่ใช่ที่เดียวในโลก เกาหลีใต้ ญี่ปุ่นเองก็มีระบบอุปถัมภ์ทั้งนั้น ในที่สุดญี่ปุ่นก็รุ่งเรืองได้ เห็นได้ว่านายจักรภพเข้าใจไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง แล้วสิ่งที่นายจักรภพเองไปแปลนานถึง 1 สัปดาห์นั้น ก็เป็นการแปลปาฐกถา ไม่ได้แปลคำถามคำตอบ โดยในคำถามถ้าคุณไปอ่านก็จะรู้ว่า คำถามที่คนต่างประเทศถามนั้นก็เป็นความเข้าใจในระบบอุปถัมภ์อย่างที่คนไทยเข้าใจ การโจมตีระบบอุปถัมภ์ก็เป็นการโจมตีกษัตริย์ที่ให้การอุปถัมภ์ นี่เป็นการจงใจใช้ระบบอุปถัมภ์ในอีกความหมายหนึ่ง”
“นายจักรภพก็เป็นนักวิชาการ เป็น นักอ่าน มีความเข้าใจถูกต้อง การพูดปาฐกถาครั้งนั้นก็เหมือนจงใจแสดงสิ่งต่างๆ ให้นักข่าวต่างประเทศโดยไม่แสดงในสิ่งที่ถูกต้อง และเป็นการแปลให้เป็นคุณของเขาเอง จงใจให้ผู้สื่อข่าวต่างประเทศเข้าใจว่าทั้งบุคคลในอดีตและปัจจุบันเป็นปัญหาในระบอบประชาธิปไตย อย่างคำแปลในช่วงหนึ่งที่ว่า เราได้พลาดโอกาสที่สำคัญในอดีตที่นายปรีดี ผมแปลว่า Miss some opportunity ในการที่เราจะ Monarchy (ระบอบกษัตริย์, ราชาธิปไตย, การปกครองโดยมีกษัตริย์เป็นประมุข) หรือ Absolute monarchy นายจักรภพไม่ต้องการ Monarchy”
หากมองผ่านการใช้ภาษาและการจงรักภักดี ดร.อนันต์กล่าวว่า ไม่ต้องการประเมินภาษาของนายจักรภพ เพราะไม่มีประโยชน์ เนื่องจากคิดว่าหากประเมินความคิดโดยเฉพาะเรื่องภาษาแล้ว นายจักรภพถือว่าอยู่ในขั้นใช้ภาษาอังกฤษได้ดี
“นายจักรภพอยู่ในระดับเรียบเรียงความสลับซับซ้อนให้คนต่างประเทศเข้าใจได้ คือคิดผ่านเป็นภาษาอังกฤษได้ ผมไม่รู้ว่านายจักรภพเรียนอังกฤษเป็น major หรือเปล่า หรือต่อให้เรียน เราเองทุกวันนี้ก็พูดภาษาอังกฤษผิดพลาด เราไม่สามารถที่จะใช้ภาษาอังกฤษแทนเจ้าของภาษาได้ คุณอาจจะใช้ภาษาอังกฤษสื่อสารได้ดี แต่การที่จะประสบความสำเร็จนั้น การประเมินว่าใช้ภาษาอังกฤษโดยใช้ไวยากรณ์เป็นตัวจับไม่มีประโยชน์ เหมือนกับที่คุณไม่สามารถประเมินทูตอังกฤษที่พูดภาษาไทยว่าจะใช้ภาษาไทยเหมือนคนไทย”
ดร.อนันต์ยังกล่าวอีกว่า การแสดงปาฐกถาเป็นภาษาอังกฤษของนายจักรภพนั้น อาจทำให้คำว่าจงรักภักดีไม่มีความหมาย
“คำว่าจงรักภักดีกับการแสดงปาฐกถาแบบนี้ คำว่าจงรักภักดีออกมาจากปากคงรุนแรงไป หากไม่จงรักภักดีก็อย่าพูด เงียบๆ ไปดีกว่า คุณจักรภพในวันนี้ สังคมก็รู้แล้วว่ารู้สึกอย่างไรกับระบบการปกครองในระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข พูดไปก็ไม่ได้ออกมาจากความรู้สึกจิตใจ สังคมรู้ พูดไปสังคมยิ่งรังเกียจ”
“ถามถึงความรับผิดชอบของนายจักรภพ ผมนึกไม่ออกว่าจะรับผิดชอบอย่างไร คือผมนึกไม่ออกจริงๆ เพราะมันเกินกว่าจะรับผิดชอบ สำหรับตัวนายจักรภพมันน้อยนิด และใหญ่เกินที่นายจักรภพจะรับไหว คนที่คิดอย่างนายจักรภพ ผมคิดว่าไม่ได้มีคนเดียว แต่นายจักรภพตายเดี่ยว เป็นการเพิ่มภาระมากกว่าที่จะรับได้ ต้องไม่ใช่นายจักรภพรับคนเดียว เพราะคำว่า We ในปาฐกถาต้องไปตีความว่าใครบ้าง คนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับความคิดแบบนี้ ไม่ใช่การตกผลึกเพียงคนเดียว แต่นายจักรภพตายอย่างเดียวดาย ผมไม่ได้หมายความว่าตายจริง (นะ) เป็นคำอุปมาว่านักรบในสนามรบเมื่อถูกเพื่อนทิ้งกลางสมรภูมิต้องตายอย่างน่าอนาถคนเดียว”
นี่อาจเป็นคำตอบหนึ่งของคำว่า “ระบบอุปถัมภ์สามานย์” ของนายจักรภพที่แปลความจากนักวิชาการด้านภาษา
ที่นับวันยิ่งคลุมเครือ
Free Download 50000+ Freeware Shareware NOW.
ความรู้ยอดนิยม