หากมีคนมาถามผมว่า ปัจจุบันหัวข้ออะไรที่ผู้ที่ดูแลงานด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์สนใจอย่างมากในตอนนี้ เรื่องหนึ่งที่ผมมักตอบกลับไปเสมอ นั่นคือเรื่อง “ภาวะผู้นำ (leadership)” ที่ดูเหมือนว่าจะอยู่ในกระแสต่อเนื่องมาหลายปี และยังเป็นหัวข้อมีความสำคัญสำหรับองค์กรต่างๆ ต่อไปอีกหลายปี
เท่าที่ผมทราบ องค์กรชั้นนำบางแห่งลงทุนจ้างที่ปรึกษามืออาชีพจากต่างประเทศมาวางแนวทางการสร้าง leadership ให้แก่เขา ด้วยงบประมาณที่จัดได้ว่าสูงมาก ในขณะที่องค์กรระดับกลางที่งบประมาณต่ำลงมาหน่อย ก็เลือกใช้บริษัทที่ปรึกษาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในประเทศไทย ซึ่งจากประสบการณ์ที่ได้ไปวางโปรแกรมในการพัฒนาภาวะผู้นำให้กับองค์กรต่างๆ หลายแห่งในช่วงที่ผ่านมา ก็เชื่อว่าเรื่องของภาวะผู้นำมีความจำเป็นและสำคัญมากในทุกองค์กร เนื่องเพราะปัจจุบันนี้มีแนวความเชื่ออย่างมากว่า ปัจจัยแห่งความสำเร็จขององค์กรชั้นนำต่างๆ ไม่ได้ประกอบด้วยวิธีการบริหารจัดการ วิถีทางการตลาด หรือกลยุทธ์ที่ดีเท่านั้น แต่เบื้องลึกของความสำเร็จยังขึ้นอยู่กับว่า องค์กรนั้นๆ มีบุคลากรที่มีภาวะผู้นำอยู่มากเพียงใด และดีเพียงใดด้วย
ดังนั้นความเข้าใจเรื่องภาวะผู้นำในปัจจุบันจึงเปลี่ยนไปในความหมายที่กว้างขึ้นอย่างมาก ภาวะผู้นำไม่ใช่เรื่องเฉพาะ เบอร์หนึ่งขององค์กร หรือผู้บริหารระดับสูงๆ เท่านั้น หากแต่ภาวะผู้นำเป็นสิ่งที่ต้องสร้างให้เกิดขึ้นกับทุกคนในองค์กร เป็นสิ่งที่มีอยู่ในตัวบุคคล เหมือนที่เรามีความคิดสร้างสรรค์ (creative thinking) มีจิตใจด้านการบริการ (service mind) เป็นต้น เพียงแต่จะกระตุ้นอย่างไรให้ทุกคนแสดงภาวะผู้นำออกมา
และทัศนคติที่ว่า “ผู้นำจะต้องมีความโดดเด่น โดยจะต้องยิ่งใหญ่เหนือกว่าผู้อื่น” ก็ไม่ใช่อีกต่อไป John C. Maxwell กูรูด้านภาวะผู้นำ ได้กล่าวถึงประเด็นนี้ได้อย่างน่าฟังทีเดียว เขาได้บอกว่า ผู้นำที่ดีนั้นต้องไม่โดดเดี่ยว ผู้นำที่ดีจะต้องนำพาและเติบโตไปพร้อมกับคนของเขา และนี่แหละคือความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
John C. Maxwell กล่าวว่า ผู้นำจะต้องพาคนของเขาไปด้วยตลอดเส้นทาง คุณอย่าไปคนเดียว ถ้าคุณไปคนเดียวแล้ว คุณก็คงไม่ใช่ผู้นำ คุณอาจจะอยากประสบความสำเร็จด้วยตัวคุณเอง แต่นี่ไม่เรียกว่าผู้นำ คุณจำเป็นต้องตัดสินใจว่า อยากจะเป็นไกด์นำเที่ยว หรือว่าเป็นตัวแทน หรือบริษัทท่องเที่ยว (travel agent)
เอเย่นต์ท่องเที่ยวเป็นผู้ให้แผ่นพับและแนะนำคุณเรื่องการเดินทาง แต่พวกเขาไม่เคยเลยที่จะได้ไปที่นั่น พวกเขาเพียงให้ตั๋วเดินทาง ให้แผนการเที่ยว และก็ส่งคุณไปที่ไหนสักแห่ง คุณคงไม่ต้องการเป็นเพียงตัวแทนจำหน่าย คุณไม่ต้องการส่งคนอื่นๆ ไปในที่ที่คุณไม่เคยไป คุณต้องการเป็นผู้นำเที่ยว คุณอยากที่จะนำพาผู้คนไปพร้อมกับคุณและอยากพูดว่า ฉันจะแสดงอะไรให้ดู ฉันจะพาไปในที่ที่ฉัน
เคยไปและเคยอยู่ และจะบอกกับทุกคนในเรื่องต่างๆ เมื่อพวกเราได้ไป ฉันกำลังจะพาพวกคุณออกเดินทาง
John C. Maxwell ยังกล่าวว่า เขาเคยคิดว่าผู้นำควรจะแตกต่างจากผู้อื่นในครั้งวัยเยาว์ และเพราะว่าความคิดอย่างผิดๆ ที่คิดว่า ผู้นำจะต้องเก่งเหนือกว่าผู้อื่น ทำให้สิ่งต่างๆ เกิดขึ้นตามมา
1.ฉันโดดเดี่ยว
พวกเราล้วนเคยได้ยินคำพูดที่ว่า ที่สูงมักโดดเดี่ยว ใช่ไหม ฉันเคยอยู่ที่สูงอย่างโดดเดี่ยว ช่างเถอะ ผู้นำไม่เคยกล่าวเช่นนั้น คุณรู้ใช่ไหม เพราะว่าถ้าคุณอยู่บนที่สูงอย่างโดดเดี่ยวโดยสิ้นเชิงและไม่มีใคร ฉันจะลงจากตำแหน่งถ้าเป็นคุณ และเข้าหาผู้คน
2.ฉันไม่ค่อยร้องขอความช่วยเหลือ
เหตุผลที่ฉันไม่ค่อยขอความช่วยเหลือเพราะฉันคิดว่า มันเป็นสัญลักษณ์ของความอ่อนแอ คิดว่าผู้นำต้องเป็นผู้ที่แก้ไขปัญหาหรือตอบได้ทุกเรื่อง ทำไมจะต้องร้องขอความช่วยเหลือจากคนอื่นด้วยล่ะ ท้ายที่สุดจะทำให้คุณเป็นคนแบบนี้ และหลังจากนั้นคุณก็จะเหมือนกับคนทั่วๆ ไป ถ้าไม่ระวังตัว ในความเป็นจริงไม่ช้าก็เร็ว ทุกๆ คนล้วนมีความจำเป็นต้องขอความช่วยเหลือ และการยอมรับในสิ่งนี้ไม่ได้ทำให้ความเป็นผู้นำลดลง
3.ฉันคำนึงถึงฐานะศักดิ์ หรือตำแหน่งของฉันมาก
ฉันเคยคำนึงถึงฐานะศักดิ์มาก ฉันเคยแน่ใจว่า ฉันมีตำแหน่ง ฐานะศักดิ์ และอำนาจ ฉันขอกล่าวว่า ผู้นำจะได้มาจากการเก็บเกี่ยวสิ่งต่างๆ ที่ผ่านเข้ามาในชีวิต และสิ่งเหล่านั้นจะนำผู้คนโดยปราศจากอำนาจของฐานะศักดิ์หรือตำแหน่ง มันสามารถก่อให้เกิดแรงโน้มน้าวจิตใจต่อผู้อื่น ส่วนผู้ที่มุ่งฐานะศักดิ์จะติดกับการใช้อำนาจ หน้าที่ บังคับผู้คน
4.ฉันชอบการแข่งขัน
ฉันเคยเป็นคนแข่งขันในทุกการทำงาน และนี่ก็เป็นเหตุผลทั่วไป ฉันมักพยายามอยู่เหนือคนอื่นเสมอ แต่คนเหล่านั้นจะไม่ยอมรับถ้าคุณพยายามเอาชนะและทำให้เขากลายเป็นผู้แพ้ ผู้นำควรจะโน้มน้าวจิตใจและทำให้พวกเขารู้สึกเป็นผู้ชนะเหมือนกัน
ประเด็นต่างๆ ที่กล่าวมานี้ ผู้นำที่ดีจะต้องละทิ้งไปให้ได้จากความคิด หรือความเชื่อแบบเดิม เช่นที่ย้ำไว้ในตอนต้น ผู้นำที่ดีจะต้องนำพาและเติบโตไปพร้อมกับคนของเขา นี่แหละคือความแตกต่างกันอย่าง สิ้นเชิง
และในเวลานี้ดูเหมือนจะเป็นโอกาสดี ทีเดียว สำหรับผู้ที่สนใจเรื่องนี้ เพราะ John C. Maxwell จะมาเปิดสัมมนาครั้งยิ่งใหญ่ในเมืองไทย เรื่อง “Building a Leadership Team for Outstanding Results” วันที่ 17 มิถุนายนนี้ ณ โรงแรมแลนด์มาร์ค ดำเนินงานสัมมนาโดย ITD และ Strategic Center หากสนใจเข้าไปดูรายละเอียดได้ครับ ที่ www.sbdc.co.th
คอลัมน์ HR corner
โดย รัฐ ดำรงศรี
Free Download 50000+ Freeware Shareware NOW.
ความรู้ยอดนิยม