กรุยทาง……สู่ความเป็น

เริ่มจากทรัพยากรที่แต่ละประเทศมี ซึ่งก็ไม่เสมอไป ประเทศต่างๆ ที่อุดมไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติที่ประมาณค่าไม่ได้ อาทิ พลังงาน น้ำมัน หรือแร่ธาตุ อย่างหลายประเทศในตะวันออกกลางที่อุดมไปด้วยน้ำมันดิบ หรือประเทศในแอฟริกาที่รุ่มรวยไปด้วยทองคำและอัญมณีสารพัดรูปแบบ ก็ยังประสบปัญหาความยากจนข้นแค้นและด้อยพัฒนามากมาย

หรือในทางตรงกันข้าม ประเทศที่ขาดแคลนทรัพยากรธรรมชาติอย่าง สิงคโปร์ ไต้หวัน ฮ่องกง ฯลฯ แถมมีขนาดเล็ก กลับมีความเจริญรุดหน้า ผงาดขึ้นไปเทียบเคียงบ่าเคียงไหล่กับนานาอารยประเทศได้อย่างเต็มภาคภูมิ มูลค่าทรัพยากรธรรมชาติที่มีจึงไม่น่าจะเป็นปัจจัยหลักที่สำคัญที่สุดในการสร้างสรรค์ความเจริญของประเทศ

หรือแม้แต่รากฐานอารยธรรมแต่ดั้งเดิมที่เคยมีมา ก็ไม่น่าจะเป็นสิ่งที่บ่งบอกความเจริญก้าวหน้าของประเทศได้ครับอย่าง อียิปต์ อินเดีย ฯลฯ ปัจจุบันก็ยังยากจนและยากลำบากอยู่พอสมควร ในขณะที่ประเทศยุคใหม่ที่ไม่มีประวัติศาสตร์ย้อนหลังให้เท้าความกลับไปจนถึงยุคโบราณ อย่าง แคนาดา ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ อเมริกา กลับมีระดับการพัฒนาที่ก้าวหน้าจนกลายเป็นหนึ่งในผู้นำของโลกไป

ดังนั้น ปัจจัยที่มองว่ามีความสำคัญมากที่สุดต่อการพัฒนามาก ก็คือ “คน” และมิได้ขึ้นอยู่กับเชื้อชาติ สีผิว เผ่าพันธุ์ หรือสติปัญญาของคนในแต่ละประเทศ เพราะทุกเชื้อชาติเผ่าพันธุ์ก็ถือว่ามีความสามารถและมีศักยภาพในการพัฒนาเท่าเทียมกัน

สิ่งที่ทำให้ “คน” แตกต่างกัน ก็คือ วิธีคิด ความเชื่อ ปรัชญาและทัศนคติในการดำรงชีวิตนั่นเอง ที่ทำให้คุณภาพของคนมีความแตกต่างกันในแต่ละประเทศและทำให้ระดับการพัฒนาแตกต่างกันอย่างมากด้วย จึงมีการรวบรวมคุณลักษณะของคนในประเทศที่พัฒนาแล้ว ว่าประกอบด้วยลักษณะใดบ้าง

ประการแรก การมีจริยธรรม ซื่อสัตย์ ไม่คดโกง เป็นคุณลักษณะร่วมที่เหล่าประชาชนในประเทศพัฒนาแล้วทั้งหลายยึดถือกันมาก โดยมองว่าหากทุกคนดำเนินชีวิตและธุรกิจอยู่กับร่องรอยแบบแผนที่เหมาะสม การละเมิดซึ่งกันและกันก็จะน้อย โอกาสที่เราจะเอาเวลาไปทุ่มเทกับการพัฒนาสิ่งใหม่ๆให้เกิดขึ้นก็มีสูงตามไปด้วยครับ จึงทำให้ประเทศโดยองค์รวมเกิดการต่อยอดของกิจกรรมเพิ่มมูลค่าได้สูงขึ้นไปอีก

ดังเช่น แบบแผนการดำรงชีวิตของประชาชนในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ได้ทำให้บ้านเมืองมีความโปร่งใส และสร้างภาพลักษณ์ที่น่าเชื่อถือ จนทำให้กลายเป็นศูนย์กลางทางการเงินที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ทั้งๆ ที่เป็นประเทศเล็กและไม่มีทางออกทะเล

ประการที่สอง ความมีระบบระเบียบวินัย เคารพกฎระเบียบ รวมถึงเคารพสิทธิของผู้อื่น ยึดมั่นกับสิ่งที่สังคมโดยส่วนรวมเห็นพ้องต้องกันว่าดี และมีประสิทธิภาพนั่นเอง มิใช่อยากทำอะไรตามใจก็ได้ ตราบใดที่ตัวเองมีความสุขสนุกสนาน อันนี้น่าจะเป็นการบั่นทอนการพัฒนาเชิงองค์รวมของประเทศไปมากทีเดียว

กรณีนี้เราคงจะพบเห็นได้จากหลายๆ ประเทศในตะวันตก รวมถึงเพื่อนบ้านของเราอย่างสิงคโปร์ ที่มีความเคารพในกฎระเบียบของสังคมเป็นอย่างมาก ไม่เอาความต้องการของตนเองหรือคนส่วนน้อยเป็นที่ตั้ง ทำให้ประเทศเดินหน้าได้อย่างรวดเร็วและปราศจากปัญหารกรุงรังระหว่างการดำเนินตามแนวทางดังกล่าว

ประการถัดมา คือ ต้องมีความรับผิดชอบในงาน รักงานและและเห็นคุณค่าของงาน มีค่านิยมเลยว่า ค่าของคนอยู่ที่ผลของงาน ซึ่งยังใช้ได้จริงอยู่ตลอดเวลา เพราะเน้นย้ำว่าทุกคนย่อมมีหน้าที่ มีความรับผิดชอบ และต้องทำให้ได้ตามความคาดหมาย จึงจะเป็นคนที่มีคุณค่าต่อสังคมและสภาพแวดล้อม อาทิ สังคมของญี่ปุ่น ที่ยึดมั่นในเรื่องของคุณค่าของคนจากงานและความรับผิดชอบอย่างมาก กระทั่งได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่ทำงานหนักที่สุดในโลก

นอกจากนี้ ความทะเยอทะยาน มุ่งพุ่งตรงสู่ความเป็นหนึ่ง ถือเป็นหนึ่งในคุณสมบัติหลักของประเทศที่ประสบความสำเร็จในการพัฒนา เนื่องจากประชาชนทุกคนถือเป็นขุมกำลังหลักที่จะช่วยผลักดันให้กิจการมุ่งตรงสู่ความก้าวหน้า โดยหลายๆ ประเทศที่ยังไม่ไปถึงไหน ส่วนสำคัญเลยก็เนื่องจากประชาชนดูสบายๆ ใช้ชีวิตแบบยังไงก็ได้ ขาดการดิ้นรน ก็ยากที่จะฝ่าฟันสารพัดอุปสรรคสู่ความเป็นเลิศ

ท้ายที่สุด คือ ความตรงต่อเวลา เป็นสิ่งที่ประเทศที่พัฒนาแล้ว โดยเฉพาะแถบตะวันตกถือว่าเป็นเรื่องที่สำคัญอย่างยิ่งยวด โดยในหลายๆ วัฒนธรรมมองว่าไม่ใช่เรื่องสำคัญนัก แต่ในประเทศที่มีวัฒนธรรมเหล่านั้น จะเห็นได้ว่ายากที่จะนำพาสู่ความก้าวหน้าได้ เพราะหากแค่เวลายังรักษาไว้ไม่ได้ สิ่งอื่นๆ ที่ยากกว่านี้ก็คงไม่ได้เอ่ยถึง

การจะมุ่งสู่ความเป็นเลิศของบ้านเรา อาจจะได้ไอเดียดีๆ จากแง่มุมต่างๆ ที่กล่าวมา โดยทั้งหมดทั้งปวงนั้นก็หนีไม่พ้น “คน” ซึ่งถือเป็นทรัพยากรที่มีค่าและสำคัญที่สุด ดังนั้นเราลองมาร่วมปลูกฝังคุณลักษณะดังกล่าวข้างต้นกัน เริ่มจากพวกเราทุกคนก่อน ก็น่าจะทำให้ประเทศโดยรวมพัฒนาขึ้นได้ในอนาคต