เรื่องโดย - น.พ.กฤษดา ศิรามพุช, พบ. (จุฬา)
ชีวิตวัยหมดประจำเดือนจะว่ายากก็ยาก จะว่าง่ายก็ง่าย หากมีพลังใจเข้มแข็งก็สามารถก้าวพ้นภาวะนี้ไปได้อย่างสง่างาม
ฮอร์โมนเพศที่พร่องไปเมื่อชีวิตข้ามถึงวัยหมดประจำเดือน มาพร้อมกับอาการผิดปกติได้นานัปการ
การมีฮอร์โมนเพศก็ใช่ว่าจะดีเสมอไป เนื่องจากหากฮอร์โมนเพศค้างคาอยู่นานในร่างกาย จะกระตุ้นให้เซลล์พิเศษบางเซลล์เจริญเติบโตเร็วกลายเป็นเซลล์เนื้องอก หรือมะเร็งได้ เช่น มะเร็งเต้านม หรือมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก ที่มักพบในผู้ที่เริ่มมีประจำเดือนเร็วและหมดประจำเดือนช้า
ฮอร์โมนเหล่านี้ทำให้เกิดอาการไม่สบายตัว คัดหน้าอก ปวดท้องน้อยอย่างยิ่งยวดในช่วงมีประจำเดือน ผู้หญิงแทบทุกคนเคยเจอกับอาการปวดท้องประจำเดือน จนมีคำพูดเล่นว่าถ้าไม่อยากเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านม หรือปวดท้องเมนส์บ่อยก็ให้ “ตั้งครรภ์” เสีย ด้วยว่าขณะตั้งครรภ์ฮอร์โมนเพศจะไม่สำแดงฤทธิ์เดชมาก เพราะได้ฮอร์โมนจากรกซึ่งฤทธิ์อ่อนกว่ามาช่วยดูแลแทน
นี่ก็เป็นสิ่งที่ช่วยยืนยันว่า การมีฮอร์โมนพลุ่งพล่านในร่างกาย หรือการมีประจำเดือนอยู่ก็มีข้อเสียหาใช่ดีหมดจดไม่
เหตุผลสำคัญอีกประการที่ปลอบประโลมใจไม่ให้ฟูมฟายไปกับการหมดประจำเดือนคือ ให้ดูคุณย่า คุณยาย คุณทวดเป็นตัวอย่าง ท่านก็อยู่กันมาได้ ไม่มีโหยหาอยากยาฮอร์โมนหรือคลุ้มคลั่งเกรี้ยวกราดก่อสงครามนางฟ้าขึ้นแต่อย่างใด
เรื่องที่กังวลว่าเมื่อเข้าสู่วัยฮอร์โมนฟ่อแล้วจะทำให้เกิดกระดูกพรุนหักง่ายราวไม้อ้อนั้น มันไม่ได้เป็นเพราะหมดประจำเดือนเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับความไม่สนใจขยับตัวออกกำลัง ขี้เกียจจะเขยื้อนกายออกมาชมตะวันให้ผิวสร้างวิตามินดีเลย หรือที่ผ่านมาก่อนหมดประจำเดือน ไม่เคยสนใจรับประทานอาหารสะสมแคลเซียมไว้ให้พอเพียง มันก็ยิ่งทำให้อาการรุนแรงขึ้นโดยใช่เหตุ
ดังนั้นจึงขอสรุปสองแนวทางหลักที่ช่วยผ่อนหนักให้เป็นเบาได้ในวัยไร้ฮอร์โมนคือ
1) อาหารวัยทองและการออกกำลังกาย
2) อาหารเสริมธรรมชาติ
ประการแรก เรื่องของอาหารวัยทองที่จริงเป็นเรื่องละเอียดพอสมควร แต่พอสรุปได้ว่าให้เลือกกินโปรตีนที่ย่อยง่าย โดยเฉพาะเนื้อปลา, เต้าหู้, เนื้ออกไก่หรือไก่งวง และโปรตีนจากถั่ว, ข้าวโอ๊ตหรือธัญพืชไม่ขัดสีทั้งหลาย ที่สำคัญ ให้เลี่ยงไขมันอิ่มตัวทั้งหลายเพราะเมื่อหมดฮอร์โมนไปไขมันก็มีแนวโน้มที่จะสูงง่ายอยู่แล้ว
ส่วนเรื่องของอาหารเสริมธรรมชาตินั้น ที่สำคัญหากินง่ายหนักหนาคือ สารกลุ่มไฟโตเอสโตรเจน(Phytoestrogen) ที่ผมขอเรียกว่า “พฤกษฮอร์โมน” ครับ
สถาบันเมโยคลินิกแห่งสหรัฐอเมริกาได้กล่าวว่า มีคุณสมบัติเช่นเดียวกับเอสโตรเจน ผิดแต่ว่ามาจากพืชซึ่งเป็นธรรมชาติกว่าและปลอดภัยกว่าถ้ารับประทานในปริมาณที่เหมาะสม
พฤกษฮอร์โมนนี้มีมากในถั่วเหลืองและผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็น เต้าหู้, ถั่วเน่า, นัตโตะ, ข้าวเกรียบเท็มเป้แบบอินโดฯ หรือถั่วแปบน้ำเต้าหู้ก็มีทั้งนั้นครับ
ส่วนอาหารเสริมอื่นประดามีที่คุณผู้อ่านไปยุโรปหรืออเมริกาแล้วอาจซื้อได้เองโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ (แต่อาจมีใบสั่งจากน้องเมียหรือแม่ยายก็แล้วแต่) ก็ได้แก่ วิตามินอี, ตังกุย, แบล็กโคฮอช, โคลเวอร์แดง, ชะเอมเทศ, อีฟนิ่งพริมโรสออยล์
แบบฉบับไทยเดิมเองก็มีเหมือนกันคือ กลอยกับกวาวเครือ ปัจจุบัน มีผู้นำมาสกัดอ้างสรรพคุณกันแพร่หลาย ก็ขอให้พิจารณาให้ดีสักหน่อยก่อนจะซื้อกินเองหรือซื้อให้คนใกล้ตัว สมุนไพรเหล่านี้อาจมีปฏิกิริยาต่อยาอื่นที่รับประทานอยู่ได้ หรือถ้ามีประวัติเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งตามที่ต่างๆ ต้องพึงระวังไว้ให้ดีเช่นกัน ทางที่ดีก่อนซื้อฝากภรรยา หรือกิ๊กก็ขอให้พากันปรึกษาหมอให้แน่ใจก่อน
จากตัวอย่างทั้งหลายที่ได้เล่าให้คุณผู้อ่านฟังไปว่าการมีประจำเดือนมีฮอร์โมนนั้น จะมองให้เป็นเรื่องทุกข์ก็ได้ และเมื่อหมดประจำเดือนก็มีหนทางแก้สะเดาะเคราะห์โดยวิธีธรรมชาติมากมายโดยที่คุณไม่ต้องไปสร้างบรรยากาศ “ฮอร์โมนพิบัติ” ให้คนรอบตัวรู้สึกว่าคุณเป็นผู้ก่อการร้ายประจำที่ทำงานเสมอไป
เมื่อพิเคราะห์ให้ดีจะเห็นว่าการเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนหาใช่ข้ออ้างที่ทำให้คุณต้องรู้สึกเป็นทุกข์มากกว่าคนอื่นแต่อย่างใดเลย ถ้าได้ลองปฏิบัติตามแนวที่ธรรมชาติให้มาและรู้จักมองแบบที่ยอดกวีเอกเชคสเปียร์ว่า
“Two folks look through same hole, one sees mud, one sees star."
ซึ่งท่านภราดา ฟ. ฮีแลร์ แห่งอัสสัมชัญได้แปลเป็นภาษาไทยไว้เมื่อ 50 ปีก่อนอย่างครบความ คือ
“สองคนยลตามช่องคนหนึ่งมองเห็นโคลนตม อีกคนตาแหลมคม มองเห็นดวงดาวอยู่พราวพราย”
ถ้าคุณทำตามเคล็ดสำคัญเหล่านี้ได้อย่างสม่ำเสมอ ก็จะสามารถอยู่กับช่วงหมดประจำเดือนได้อย่างปกติและสามารถผ่านพ้นมันไปได้อย่างสง่างามอย่างแน่นอนครับ
