ภาวะเศรษฐกิจในวันนี้ทั้งภาวะเงินเฟ้อที่ทำให้ราคาสินค้าต่างๆ ปรับสูงขึ้น และผู้บริโภคขาดความมั่นใจในการใช้จ่าย ส่งผลต่อเนื่องถึงการบริโภคที่เริ่มชะลอตัวลงแล้ว บรรดาธุรกิจสินเชื่อด้านการอุปโภคบริโภคอย่างบัตรเครดิต จึงต้องปรับกลยุทธ์ในการทำตลาดและโหมโปรโมชั่นเพื่อกระตุ้นยอดใช้จ่ายผ่านบัตรกันแรงขึ้นเพื่อไม่ให้ยอดตกไปตามภาวะเศรษฐกิจ โดยเฉพาะทำโปรโมชั่นร่วมกับปั๊มน้ำมันและห้างสรรพสินค้าด้วยลูกเล่นการให้เงินคืน หรือที่เรียกว่า "แคชแบ็ก" และการให้ส่วนลดเพิ่ม หรือ "ออนท็อปดิสเคานต์"

 

นายยุทธชัย เตยะราชกุล ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่ ฝ่ายสินเชื่ออุปโภคบริโภค ธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด (ไทย) เปิดเผย "ประชาชาติธุรกิจ" ว่า กลยุทธ์การทำโปรโมชั่นบัตรเครดิตในช่วงนี้ต้องปรับตัวไปมากพอสมควร โดยลดการใช้สื่อแมสที่ราคาค่อนข้างแพง และเปลี่ยนมาเน้นรูปแบบส่งเสริมการตลาด ณ จุดขายหรือร้านค้าเป็นหลัก ซึ่งได้ผลดีกว่าและประหยัดต้นทุนส่วนนี้มาใช้จัดโปรโมชั่นเพิ่มสิทธิประโยชน์แก่ลูกค้าได้มากขึ้นด้วย

 

"รูปแบบของโปรโมชั่นในช่วงนี้ส่วนใหญ่จะเน้นโปรโมชั่นการให้เงินคืนและการให้ส่วนลดเพิ่ม เพราะเป็นสิทธิประโยชน์ที่ลูกค้าได้คืนเป็นเงินสดหรือส่วนลดเงินสด จึงได้รับความสนใจมากในช่วงนี้ที่ลูกค้าอยากถือเงินสดไว้มากกว่าจะได้สิทธิพิเศษเป็นสินค้าหรือบัตรของขวัญ เห็นได้จากการตอบรับในโปรโมชั่นรูปแบบนี้จะดีเป็นพิเศษ"

นายยุทธชัยกล่าวอีกว่า ภาพรวมของธุรกิจบัตรเครดิตในปีนี้ แม้ผู้ให้บริการบัตรเครดิตแต่ละค่ายจะโหมโปรโมชั่นกระตุ้นยอดการใช้จ่ายค่อนข้างมาก แต่เชื่อว่าจะช่วยให้ยอดการใช้จ่ายในครึ่งปีหลังเติบโตได้เพียง 10-12% เท่านั้น ซึ่งอยู่ในเกณฑ์ทรงตัวหรือชะลอตัวลงจากปีที่แล้วที่เติบโต 12%

 

ด้านนางสาวสลิลลา สีหพันธุ์ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายการตลาดและสื่อสาร ธนาคารเอชเอสบีซี ประเทศไทย กล่าวว่า ภาวะเงินเฟ้อสูงที่เกิดขึ้นตั้งแต่ครึ่งปีแรกต่อเนื่องมาถึงปัจจุบันส่งผลกระทบต่อผู้บริโภคให้ระมัดระวังการใช้จ่ายค่อนข้างมาก ยอดใช้จ่ายอาจชะลอตัวลงได้ ธนาคารจึงพยายามกระตุ้นยอดในหมวดที่เกี่ยวกับการใช้จ่ายในชีวิตประจำวันเป็นหลัก ทั้งน้ำมัน สินค้าอุปโภคบริโภคจากไฮเปอร์มาร์เก็ต การรับประทานอาหาร รวมถึงการรักษาพยาบาล

เช่นเดียวกับธนาคารทหารไทยที่เริ่มรุกหนักตลาดรายย่อยด้วยการขยายฐานลูกค้าบัตรเครดิต โดยใช้กลยุทธ์แคชแบ็กถึง 10% มาสร้างฐานสมาชิกบัตร ซึ่งปัจจุบันยังมีค่อนข้างน้อยเพียง 2.5 แสนใบ โดยตั้งเป้าเพิ่มยอดบัตรปีนี้ 5 หมื่นใบ และจะรุกหนักขึ้นเรื่อยๆ เพื่อขยายฐานบัตรให้ขึ้นเป็น 4-5 แสนใบภายใน 3 ปี

 

นางสาวขัตติยา อินทรวิชัย ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ ธนาคารกสิกรไทย กล่าวว่า ในช่วงครึ่งปีแรกอัตราการเติบโตของยอดใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตของธนาคารเติบโตน้อยกว่าเป้าหมายประมาณ 10% ซึ่งเป็นผลมาจากภาวะเงินเฟ้อและปัญหาเศรษฐกิจที่มีผลให้ผู้บริโภคชะลอการใช้จ่ายลงไปบ้าง ดังนั้น ช่วงครึ่งปีหลังธนาคารจะเร่งเครื่องทำโปรโมชั่นเพิ่มขึ้นเพื่อกระตุ้นยอดให้เติบโตเข้าเป้าหมาย 25% ในปีนี้ให้ได้ ขณะเดียวกันก็ต้องสู้กับคู่แข่งที่ยังคงโหมโปรโมชั่นออกมาอย่างต่อเนื่องด้วย

สำหรับกลยุทธ์ที่จะใช้กระตุ้นยอดในครึ่งปีหลัง นางสาวขัตติยากล่าวว่า ธนาคารจะเน้นให้ส่วนลดเพิ่มโดยทำโปรโมชั่นร่วมกับห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ และรูปแบบการให้เงินคืน ซึ่งสมาชิกค่อนข้างตอบรับดี โดยเห็นได้จากบัตร KBank Everyday Card ซึ่งจะให้เงินคืน 1% ของทุกยอดการใช้จ่าย ซึ่งบัตรนี้มียอดใช้จ่ายเติบโตสูงที่สุดในบรรดาบัตรทั้งหมด แม้ธนาคารไม่ได้ทำโปรโมชั่นกระตุ้นยอดใช้จ่ายผ่านบัตรนี้เป็นพิเศษ

 

นายรุ่งเรือง สุขเกิดกิจพิบูลย์ ผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ สายผลิตภัณฑ์สินเชื่อลูกค้าบุคคล ธนาคารไทยพาณิชย์ กล่าวว่า ในช่วงครึ่งปีหลังธนาคารจะออกรูปแบบโปรโมชั่นที่หลากหลายในการเจาะตลาดผู้บริโภค ไม่ว่าจะเป็นการให้เงินคืน, ส่วนลดเพิ่ม และคะแนนสะสมเพิ่มขึ้นพิเศษ เพราะฐานสมาชิกบัตรของธนาคารมีหลากหลายกลุ่ม โดยธนาคารจะเลือกกระตุ้นยอดในหมวดที่อาจได้รับผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจ เช่น น้ำมัน ส่วนหมวดสินค้าในชีวิตประจำวันยอดใช้จ่ายอาจไม่กระทบมากนัก เพราะทุกคนหลีกเลี่ยงการอุปโภคบริโภคไม่ได้

 

"ลูกค้าแต่ละกลุ่มก็ใช้จ่ายไม่เหมือนกันและชื่นชอบโปรโมชั่นไม่เหมือนกัน อย่างกลุ่มลูกค้าไฮเอนด์จะไม่สนใจเรื่องส่วนลดมากนัก แต่จะสนใจคะแนนสะสม เพราะใช้จ่ายเยอะ มีโอกาสนำคะแนนไปแลกได้มากกว่า ขณะที่ลูกค้าระดับกลางลงมา บางกลุ่มอาจชอบเงินคืน บางกลุ่มชอบส่วนลดในการใช้จ่ายที่ห้างสรรพสินค้า สิ่งสำคัญในการทำโปรโมชั่นที่หลากหลาย ธนาคารต้องแยกเซ็กเมนต์ของลูกค้าให้ถูกว่าลูกค้ากลุ่มใด สนใจโปรโมชั่นแบบใด และสื่อสารให้ตรงเซ็กเมนต์" นายรุ่งเรืองกล่าว

ด้านนายธวัชชัย ธิติศักดิ์สกุล รองประธานเจ้าหน้าที่บริหารอาวุโส สายงานธุรกิจบัตรเครดิต บมจ.บัตรกรุงไทย หรือเคทีซี กล่าวว่า เคทีซีเคยทำทั้งโปรโมชั่นแคชแบ็กและออนท็อปดิสเคานต์มาแล้ว แต่เห็นว่าไม่คุ้มค่าเงิน เพราะช่วยกระตุ้นยอดได้แค่ระยะหนึ่ง เมื่อหมดโปรโมชั่นลูกค้าจะหันไปใช้บัตรอื่นแทน โปรโมชั่นนี้อาจใช้ได้แค่ช่วยสร้างฐานลูกค้าได้ระยะหนึ่งเท่านั้น ซึ่งเคทีซีเองก็มีฐานลูกค้าลักษณะนี้อยู่ประมาณ 2-3 หมื่นราย ถือว่าค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับฐานบัตร 1.6 ล้านใบในปัจจุบัน

สำหรับกลยุทธ์กระตุ้นยอดการใช้จ่าย นายธวัชชัยกล่าวว่า เคทีซีจะเน้นที่คะแนนสะสมสามารถไปใช้ประโยชน์ได้ง่าย แลกได้เร็ว ทำให้กระตุ้นยอดได้ทุกหมวดการใช้จ่าย เพราะลูกค้ารู้ว่าคะแนนสะสมจะเอาไปแลกอะไรได้บ้าง ซึ่งยอดการใช้จ่ายผ่านบัตรเคทีซีในปัจจุบันเติบโตถึง 16% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว

 

ยอดรูดปื้ดครึ่งปีแรกโต 16.35%

นายเกริก วณิกกุล ผู้ช่วยผู้ว่าการ สายนโยบายสถาบันการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ปริมาณการใช้บัตรเครดิตเพื่อชำระค่าสินค้าและบริการในช่วงครึ่งปีแรก หรือ ณ มิ.ย.2551 มีปริมาณการใช้เพิ่มขึ้น 16.35% เมื่อเทียบกับระยะเดียวกันของปีก่อน โดยมียอดใช้จ่ายรวม 74,994.42 ล้านบาท ซึ่งแม้จะมีตัวเลขการเติบโตที่เพิ่มขึ้นแต่ถือว่ายังไม่น่าเป็นห่วง เพราะเป็นผลจากราคาสินค้าที่ปรับตัวสูงขึ้น ขณะที่ตัวเลขหนี้ที่ไม่ก่อให้เกิดรายได้ (NPL) ของบัตรเครดิตต่อสินเชื่อรวม ก็ไม่ได้มีปัญหาน่ากังวล เพราะธนาคารพาณิชย์ส่วนใหญ่ตัดเอ็นพีแอลออกจากบัญชี และมีการตั้งสำรองรองรับความเสียหายเรียบร้อยแล้ว สำหรับการเบิกเงินสดล่วงหน้าจากบัตรเครดิต มียอดเพิ่มขึ้นเช่นกัน 3.56% เมื่อเทียบกับระยะเดียวกันปีก่อน โดยมียอดคงค้าง 16,329.52 ล้านบาท ขณะที่มีจำนวนบัญชีบัตรเครดิต 12,358,383 บัญชี หรือเพิ่มขึ้น 9.81% เทียบกับระยะเดียวกันปีก่อน